D’r Hans Stelzmann senior woar als butereedner inne van de jans jroeëse. D’r Toon Hermans zelver zaat dat e van dem hauw jelierd wie e óp ing buun moeët sjtoa! Dat wil doch wal jet zage. Laider is nit vöal van zie werk verwaard blève. Inne butereedner sjrievet koalieg jet óp, deë bedaat ziech de wietse óp ing zietsoeng!
Inne jekke flabiene
Óp de Pittertsilieje Ienzel han iech ing tant woeëne, die hat ing bananefabriek. Die maat banane mit rais-versjloes. En miene nónk is kokesnoosblamasje-bezitser tusje Salemalaikoen en Drei-Könnegke. Deë is jans kling mit hazelneus aajevange.
In d’r krig zint óh lu jeweë, die zint óch jans kling aajevange. Doe hant vier jedaad die treëne ziech vies dróp. Vier hant evvel sjleët jeroane; die treëne óch hu dr’p, dat heesjt óp de pedaal van inne auto. Losse vier mar d’rmit laache; kamieële zint óch lu.
Óp eemoal hauw iech in d’r Sahara in de zouw ing sjlang óp d’r sjtats jetroane. Doe weëd miech dat deer ezoeë jiftieg en treënt miech ing kitsj in de fotojrafie. Iech han miech umjedrieënd en die wong oes-jezoage!
Benoa hauw iech inne sjtroes-voeëgel jevange. Wie iech dem mit ee meusjeveldsje noalofet, sjtikt miech dat bieës d’r kop in d’r zank en voet woar ’t! Ee bis-je d’rnoa vroaget miech inne of iech zieng jeet jelde wul. Iech zaan: ‘Doe jek! In dat knaoke-jesjtel zint doch jing kaffieë-boeëne mieë drin.’
Wie iech miech umdrieënet, sjloog miech inne mit ee kaffieë-ónger-tes-je vaVroom & Dreesman óp d’r bölles en zeët: ‘Ga je mee naar V en D?’ Iech koeët miech d’r Stelz- en Doverman va vuur d’r krig doe werm reëtsouw erinnere.
Óngerweëgs han iech in hotel Venetsia jesjloffe. Doa hauwe ze miech ’s naats de pokke jezatst. ’s Anger mörjens han iech ’t bed ’t ungesjte-boave jewórpe mar koeët die dere nit mieë vinge.
Óp ’t sjtuur-kantoer han iech miech doe manekure losse. Die öaster hauwe miech de neël ezoeë kót jesjneie, dat miech de tsieëne an de sjong eroes koame.
Iech dink: vaar noa Valkeberg en los diech doa de hoare sjnieje -Noe móst uur nit dinke dat iech vol woar –doe vloog miech ing bij in ee oog en wie iech ’t potmanee eroes trók, zeët miene vrunk: ‘Los sjtaeche, iech betsaal die runkde.’
Wie iech bij d’r dokter koam en jóddemörje zaat, zeët deë ‘Tswantsieg jölle!’
Doe woeët ’t miech besser. Wail iech jraad jaese hauw, han iech miech ing bótram mit preskop besjteld en umdat iech ummer sjpaarzaam bin, han iech alling ’t vleesj jaese. Iech dink: da kan me ’t broeëd vuur ing nui bótram broeche.
Went me sjpaart in d’r noeëd, da hat me noa d’r doeëd óch nog jet draa, han iech ummer jedaad. Iech zoezet mit ing jesjwiendiegheet va 120 km um ing drieën erum, doe róffet mie sjweiermodder: ‘’t Hingesjte rad vluugt droes.’ Iech zaan: ‘Dat is ejaal, iech han joa nog ee reserve-rad.’
Wie iech in ’t sjpietaal wakker woeët, dragete ze miech an de hoes-duur erin, late miech óp ing sjpieraliezerende-patentuvver vietsiejaaltranspererende dekonverdabelramevere-matrats. Doe zaat d’r dokter: ‘Zoeë jód hat uur in inne kingerwaan nog nie jesjloffe.’
Doe han iech miech vuur miene joodvusj inne pull-over jesjtrikd en wie d’r Tsinter Klaos miech ee jaasmasker óp d’r telder laat, zeët mieng vrauw: ‘Noe kan iech werm mit rouw boeëne-tsoep kaoche.’
Bij de Limajaas-fabriek han iech miech d’r oespoef noa losse kieke. D’r van Mook sjloog d’r Soekarno ónger ’t sjliksjtuk, wórp hem ing hank-jranaat vuur de vus en zeët: ‘Doe kans óch jing sjpas verdrage.’
Inne kelder han iech miech e zommerhuus-je jemaad en an d’r baanhof bejieënet miech d’r klokke-Pitter. Iech zaan: ‘Kuns doe of jees doe alwerm?’
In ing jsrienerij han iech miech inne wölle antsóg maache losse en wen iech noen ee laoch in de bóks han, mós iech miech dat mit inne krisboom sjtoppe.
Óp ’t rijksburo vuur formoelare wol iech ing hiepotieëk aafsjlisse. Doe duiet deë heer miech inne aafjekeulde bleisjtift i jen heng en zeët: ‘Zets doe diech noen ins hei; iech han jenóg jesjweesd. Iech lek miech dan in vinster en kiek miech d’r vasteloavends-tsóg aa. Iech zaan an mieng vrauw: ‘Bis doe veëdieg?’ Ze zats ziech d’r moderniezeerde sjtroomlienieje hód óp. wórp ziech d’r jejarandeerde hootsvrije pelsmanktel in de dröad, treënet mit alle tswai de vus óp de pendaal en mit d’r wink i jen ruk, inne boom in d’r weëg maachete vier ing noeëd-landong in Hótskoel.
Doe han iech jeluk jehad! ’t Hool miech inne de brós óp d’r revolver en zeët: ‘Espanola, man kamerado; jeld of die leëve! Iech zaan: ‘Doe sjauter! Deë pliesteret miech drei moal mit inne joemiesjloech óp miene casanova dat iech ’t sjwumbad vuur de Zuider-zieë aa-zoog.
De zon sjienget dat iech de wasserwelle pielreët óp d’r kop hauw sjtoa en ’t woar zoeë kaod dat ’t ies va hinge bis vure bevroare woar.
Doe han iech miech jet van dat ies óp d’r kurbes jelaad. Mieng vrauw zeët: ‘Wat ee jeluk dat-s doe deë iesman ezoeë jód kens. Hod diech dem werm.’ Iech dink: wat zouw iech mit inne werme iesman doeë? En jraad wil iech miech zetse, doe ruft inne: ‘’t Hingesjte rad leuft rónk! Iech zaan: ‘Dat leuft ummer rónk went ’t jekke ziet.’
Óp ’t tsol-ambt wol iech tsing vrisje aier han. Doe wol deë kommies miech die woage. Iech zaan: ‘Dat is jód, jeft miech ee pónk.’ ‘Nae,’ zeët deë, ‘dat jeet mit d’r kilo.’ Iech zaan: ‘Doe kans miech nit betoepe. Jef miech livver 500 jram.’
Wie iech hatser-oas óppen dusj sjloog, doe woeët iech jewaar, dat ze an ’t foetele woare. Iech zaan: ‘Iech wil jing name neume, mar went dat nog ins passeert, da sjpilt de Molotov nit mieë mit en is ’t óch ins ing kier ‘njet’.
Mit alle jewalt duiet miech ’t baanhofkomitee inne sjmier-pot in heng en zeët: ‘Jank de jlaizer noa en sjmier de wissele uvveral a rejel. ’t Jieëft jet mit ’t mieljoeënelijntje!’ Dat han iech jedoa. Jong, wat woar dat ee werk. I Kirchroa vang iech aa en wie iech i Brussel woar, han iech inne brif jesjraeve: iech han jinne öal mieë, sjikt miech telejrafiesj nog ee paar teute.
En wie iech oes-jejsloffe woar, han iech miech van binne bekaeke en hauw inne droom va vuur d’r krig zieëliejer: iech dreumet de welt die woar ee paradies; de lu die hauwe nit mieë zoeëvöal behai.
Inne wunsjet d’r angere mar ummer jóds en ’t reget ziech jinne mieë op vuur d’r jeringste wink.
Vier klagete nit, wórpe óp angere jinne lak; woare nit naidiesj, hauw inne angere jet mieë an d’r körper; vier kanke jinne roemba, jinne sjeëter-bek, sjouw of inne foks; vier zate nit ummer, jong, jong, wat is dat inne miest; vier kanke jing atoom-moenietsiejoeën of kanonne, jranate, koeëjele, jewere of bongs; óp eemoal inne knal, inne paaf, iech vool va je bed óppen eëd, sjnap miech d’r joemie-sjloech vuur miech tse sjterke. ‘Bah,’ zeët mieng vrauw, ‘wat bis doe ee kuuche.
Miene droom woar oes, ’t bieset miech ing vlei; iech zaan uuch adieë, iech wees nuus angesj. Iech huur óp, vingt uur ’t ejalieg.
Kelner, ee sjoes pónk -sjloes!
Butereed –november 1947