D’r Jan Haselier is d’r zoon van d’r Frans. D’r Jan is noeëts ópjetroane als butereedner, evver sjrieft jenauw zoeng fain hoemoorvolle jesjiechtens wie ziene pap. Aaf en tsouw treënt e óp en leëst vuur, of e hilt mit bij de Philomeen óp Sjevemet.
Vakans
Wie bij ós i hoes ’t woad vakans vool, hong iech dierektemang an d’r tillefóng en wie iech jraad de vuurwaal va Eusteraich i-jeklopd hauw, hoeët iech oes de kuche mieng vrauw die róffet: ‘Die van hei neëver junt urjens hin woa ’t werm is.’
Doe vool miene droom va sjnietsele die a tswai zieje uvver de teldere sjtèche, en va pöt beer mit oere d’raa, i doezend deel.
‘Wat wils te doamit zage?’ proberet iech nog.
Evvel wie iech oes ’t reesburo koam mit tswai tute bucher va leng woa ’t werm is ónger jen erm, doe wós iech wat ’t doamit wool zage
Doe vong de zukkerij aa. ‘Wat meens te van inne loekse sta-caravan?’ vroaget ’t Biela ‘an de cote a zuur?’
‘Nuuks sta-caravan, iech wel óch wal ins effe zitse,’ joof iech als antwoad. ‘Noen móts te ins hure wat inne sjtomme kal hei in de bucher sjeet, hotel met logies en ontbijt, logiesj dat-s te e frühsjtük kries, meens te iech wool ’t morjens al an de middieg zitse?’
‘En wat meens te hei va: halfpension met lopend buffet, d’r kloemel is nog nit jans veëdieg, en da wille ze al jeld droes maache en móts óch nog hinger d’r kui a sjneure,’ zaat iech.
‘Wits te wat, jank diech ee krieje, da zuk iech wal jet oes, doe has hei doch jing anoeng va,’ zaat ’t Biela.
Zoeëjet loos iech miech jeweunlieg jing tswai moal zage, mar dis moal hauw iech doch jroeëse tswiefel. Evvel wail me van dat kieke noa die foto’s van de zon, sjtrande, en wat doa óp ezoeë rónk leuft jroeëse doeësj kriet, bin iech miech doch mar ee, of zoeëjet jange krieje.
Wie iech heem koam en mit doebel tsong vroaget ‘woa jeet de rees da noen hin?’ kroog iech tse hure dat vier dis joar mit vakans noa Kreta jónge, Jriekeland.
‘Sjun,’ zaat iech, ‘mit de bus?’
‘Eh, joa,’ woar ’t antwoad en iech kank mit e jerus hats sjloffe joa.
D’r daag vuur dat vier óp rees jónge woeëte de kóffere veëdieg jemaad, ’t hoosj dat d’r man twantsieg kilo mit dórfe, oane hankbajaasj.
Iech moeët tse ieëtsj nog effe langs d’r drogist um jet tjeën de mugke te hoale, en wie iech dem dat vroaget zaat dee: ‘Wilt uur jet han um ’t sjtèche va mugke tjeën tse jon, of wilt uur jet vuur went uur jesjtaoche zut woeëde?’
Woa óp iech ins vroaget wie jód dat ’t ieëtsjte tsäug wal woar.
Zoeë koam iech heem mit veer pötjer, ee vuur dat de mugke ós nit zouwe versjangelere, ee vuur went ze ós per verjès doch hauwe versjangeleerd. Ee pötsje tjeën ’t verbrenne van de zon en ee vuur went de zon nit zoog dat vier jet oes dat pötsje óphauwe.
D’r janse kroam koam noen in de kóffere en die woeëte doe ee vuur ee óp de woag jezats; en aajevuld bis an ’t maxiemoem jewieët, den doavuur hauwe vier ja sjlieslieg betsaald.
Vier moeëte angerdaags um ach oer mit d’r tsóg mit, den in Amsterdam kanke vier pas óp de bus sjtieje.
Wat ing sjleferij, tswantsieg kilo an kóffere i jidder hank, foto-apparaat um d’r haos, en zicher tsing kilo aan hankbajaasj in inne roekzak óp d’r poekel, woa iech noa drei moal vroage woavuur die denet, nog jee antwoad óp hauw krèje.
Veer moal umsjtieje, mit de janse bajaasj.
Noa e paar sjtond koame vier i Amsterdam aa, evvel ’t Biela zaat dat vier nog ing sjtatsiejoeën wieër moeëte, en ’t Biela kank ’t wisse den ’t hauw d’r reesplaan.
Wie vier bij de nieëkste halte aakoame sjprong miech de kwint. Den óp ’t bloa sjild sjtong mit jroeëse lettere aajejoave dat vier noen óp SCHIPHOL aa woare kómme.
‘Iech daat vier jónge mit de bus,’ krakelet iech, ‘dat has te zelver jezaad.’
‘Dat sjtimt óch.’ zaat ’t doe, ‘vier junt mit ing air bus.’
Eemoal in d’r vliejer moeët iech tse ieëtsj de hankbajaasj in e kes-je dat besjtimd woar vuur e hanktèsj-je voetduie, evvel dat jong nit, den ’t klepje jong ummer óp, en kroog iech jiddes moal d’r janse kroam in ’t jeniek.
Da mar d’r mit óp d’r sjoeës.
Ing stewardess koam miech helpe mit d’r breuzel, en hauw vuur d’r roekzak nog jet plaatsj hinge in d’r vliejer.
En wail ’t vong dat iech jet jreun oeszoog, wool ’t jet vrundliegs tjeën miech zage: ‘U vliegt zeker de eerste keer, hè meneer?’
Iech zaat: ‘Nee juffrouw, bij mijn vorige baas ben ik ook al jevloge.’
Um zicher tse zieë dat-s te óngerweëgs nit oes-sjtiegs, weëds te jód vas-jesjnald. En eemoal i jen loeët lieët de vrundlieje stewardess diech kieke wie me i val va noeëd e sjwumves hanteert, óngerwiel vertselt d’r piloot dat went vier oes ’t vinster kieke, inne sjunne oesblik óp de Alpe hant.
Doanoa woeëte vier verzörgd mit e tes-je kaffe of tieë noa beliebe.
Dat sjmaachet jód en iech koam e bis-je óp rouw.
’t Hoosj óch dat vier jet tse èse in d’r vliejer kroge.
‘Kiek,’ zaat iech tjeën ’t Biela, ‘wat vier nit ópkrieje, kanne vier in dat bótterhammetuutsje doeë, dat vuur diech an d’r sjtool hingt.’
Evvel wie vier e paar moal i inne ‘luchtzak’ of, winkbuul, wie vier dat hei zage, tsereët woare kómme, wós iech uvver dat tuutsje óch besjeed.
Evvel wieër woar ’t jód jejange.
En noa d’r piloot e hatslieg applaus jejeëve tse han, um ’m tse bedanke vuur dat heë ós jód a plaatsj braad hauw, kanke vier oes d’r vliejer.
’t Hotel dat woar ainfach klasse, en iech han da óch de ieëtsjte naat jód jesjloffe, alling mós iech uvver dat vluje jedreumd han, den iech woeët ópins neëver d’r puus wakker, en woar an ’t rauwele dat deë bludieje parasjuut nit óp woar jejange.
Angerdaags jónge vier ieëtsj ins noa ’t sjtrand.
’t Wasser woar richtieg bloa en durch d’r zonnebrankcreme i je-öald wie e sardientje, en mit d’r boech i jehaode en de brós vuuroes, jong iech mieng fiejoer in de welle werpe, winniegstens, bis woa iech nog eëd ónger jen vus hauw.
Noa ing haof sjtond jepoedeld tse han jong iech miene körper in de zon legke tse broenge, zoeëdat ze heem óch kanke zieë dat iech óp vakans woar jeweë.
‘Wie is ’t wasser?’ zaat ’t Biela.
‘Herlieg,’ zaat iech, ‘alling han iech inne hoof zank in de sjwumbóks krèje, dat sjoert zoeë an de batse.’
‘Wie, da jank bis in de zieë woa diech jinne ziet, en da klops te ze effe oes,’ zaat ’t d’róp.
’t Zoos nuus angesj d’r óp wie d’r jouwe road van ’m aa tse neëme.
Óp ing plaatsj woa iech jraad nog mit de vus a jen eëd koam, vong iech aa mieng sjwumbóks oes tse wèsje, en wie ’t koam wees iech óch nit richtieg, evvel ’t hat tse maache mit d’r mond en mit eb en mit vloed, den plötslieg koam ing jolf va inne meter hoeëg, en ’t maleur woar passeerd, iech woar mieng sjwumbóks kwiet.
I paniek sjwom iech nog hin en heer, evvel nuus mieë tse vinge.
Noen sjtong ich doa, poedelrue mit de heng i tesj, ’t wasser bis an jen haos.
Dat Biela óch, mit die wuste vakans, zoeëjet kank miech i Eusteraich nit passere.
Evvel iech kank rauwele wie iech wool, ’t badebuks-je koam doamit nit tseruk.
En d’r intsiegtse reddende engel, dat woar ’t Biela, dat óp ’t sjtrand in de zon zoos tse bakke.
Iech winket óp ’m, ’t winket tseruk.
Iech róffet óp ’m, ’t róffet tseruk.
Wie de zon ónger jong, hant ze miech mit ing boot oes ’t wasser jehold. En mit ing durch de zon knalroeë verbrankde tül, en inne umjesjlage hankdóch, han iech ’t Biela verzicherd, dat ’t de ieëtsjte en letste kier is jeweë dat vier óp vakans junt in e werm land.
Ós nieëkste vakans, weëd ing plaatsj die heesjt Mediterane, en die likt, zoeë zeët ’t Biela, urjens tusje ’t Belsj, en de Sjwaits i, mit an de ing zie inne oesblik óp de berje, óp de anger zie…?
Kabouter vingerhód
Ónge an d’r Kraneweier, in d’r Kaffeberjerbusj jieëft ’t e tswerjedörp. Dat dörp is wus kling, en weëd bewoeënd durch nog klingere mensjere, die vier tswerje of kaboutere jeneumd hant.
Noen leëve die kling mensjere in ing umjedrieënde welt. Went de zon plaatsj maat vuur d’r mond, da weëde de kaboutere jraad wakker.
Zoeë kunt ’t dat vier ze praktiesj nit kanne zieë oane ing kniepslamp en ee verjroëesjlaas.
In dat kling dörp sjpillet ziech de kómmende jesjiechte aaf.
Jiddes moal went in ’t kaboutersjtedsje e kling kaboutersje jeboare weëd, sjtrikt de vrauw van d’r burjemeester vuur dat kinke ing janse kling roeë puntmutsj. Dat woar al joare ezoeë. Mar ’t woar ins inne daag dat ’t roeë jare óp woar, en dat ’t kaboutersje dat jraad op deë daag jeboare woar woeëde, jing mutsj kroog.
En wie uur flaich weest, wase kaboutere jans erg flot en zoeë koam ’t dan óch dat heë al jauw an duur kank sjpieële mit de anger kabouterkinger. Alling hole ze d’r jek dermit dat ’t twergs-je jing puntmutsj óp d’r kop hauw.
Mar wie deë in ’t jraas inne sjunne zilverklurieje vingerhód vong, zats heë ziech dem oes joekserij óp d’r kop. En wie ópins ing sjoel reën vool, woeëte alle kinger naas, en hauwe de nase puntmutsj al flot bis in de oge hange. Alling d’r kabouter Vingerhód nit, den de drupe reën die vole op ziene iezere hód en sprietsete oeseree, zoeëdat heë zoejaar jing nase vus kroog.
Alle angere tswerjekinger hauwe noen vies d’r sjnóp en woare nuus angesj an ’t doeë wie an ’t niste en an ’t hóste en moeëte noen binne blieve.
Evvel d’r kabouter Vingerhód deë kank lekker bis in de frisje lóf jon en sjpieële in d’r busj.
En went uur noen inne tswerg teëje komt, mit inne iezere vingerhód, da weest uur jiddenfals besjeed.
Ee ai is jee ai,tswai aier is ee ai, drei aier is e poasj- ai
Wail ’t Fienke al de janse wèch erbermlieg d’r sjnóp hauw, jong d’r Sjeng, dizze zamsdieg jans alling de waar hoale. Heë hauw ziech inne tseddel jemaad, woa óp alle zaache stjónge die zie mit de oeësterdaag nuedig hauwe, den de kinger koame op bezuk, en da dórf nuus feële. En zicher vuur ’t instiegs klingkink, dat jevreks keëlsje, moeëte nog jet aier en inne jroeëse oeësterhaas, va sjokkelaad verzörgd weëde.
Den heë vräuet ziech op ’t jezich van dat mensje va drei, went deë mit zieng kótte beensjer aakoam jesjneure um tse losse kieke wat d’r oeësterhaas hem in d’r jaad van d’r opa braad hauw.
D’r opa kieket ins óp ’t brifje en in de kaar van ’t jesjef, en menet dat heë noe d’r janse kloemel vuur de oeëstere bijenee hauw. En went die tswai meëdsjer an de kassa, ins ophole tse papperlaie uvver wat ze ziech d’r oeësterdaag jónge aasjtreufe, en wievöal dat dat nit jekosd hauw, da kank heë d’r janse kroam aafrechene, en op heem aa joa, den heë hauw nog mieë tse doeë.
Endlieg!
Heem jekoame zoog e dat ’t Fienke mit zieng verkauwdheet, ’t doch nog jesjafd hauw de boed blietseblank tse krieje, heë broechet alling ’t vleesj óp tse zetse en de aier tse koache, vóftieg sjtuk, den me mós ja jet han um de kinger mit óp heem aa tse jeëve.
Wie die tswai poasjzamsdiegs-oavend oes jen kirch koame, jong ’t Fienke dierektemang sjloffe, den dat poetse dat woar doch nog jet tsevöal jeweë.
‘Da kans doe ja effe de aier verve, en verjès nit ze noaderhanks mit jet bótter i tse vrieve, da blinke ze óch sjun.’
Aier verve? Aier verve?
Auwieë, dát waor heë verjèse, aierverf mitbringe, juzzes nee, wat da noen?
Heë sjellet ins bij de noabere of die flaich nog jet verf uvverhauwe, evvel die van de ing zie woare nit heem en die van de anger zie hauwe ze jraad de baach aaf jesjód. Doe jong heë mar ins in ’t sjöpje kieke in d’r vuurroads-sjrank, in de hofnoeng dat doa nog jet tse vinge woar.
Nee, jing aierverf evvel waal…
Zoeë koam ’t dat e paar aier jenauw de kluur van d’r plavong kroge, jebroache wies.
E paar angere hauwe jenauw de kluur van de poats, jreun, óch de verf van de kozienger en dure woeët nit jespaard… En doe jong d’r opa pas richtieg an ‘m.
Mit d’r fietselak en d’r roeëdmennieg woeëte toepele óp de aier jezatse en mit ’t wies van ’t hingesjte sjpatbord woeëte rönker dróp jemaad.
Evvel wail die nit flot jenóg druejete zats heë de druegkap van de oma mar dróp, den die bloazet ze wal drueg.
’t Jong mar ing moal sjeef, en dat waor wie heë jeer e paar broeng aier derbij hauw en nuus angesj wós tse vinge wieë inne pot carbeleum, evvel wie heë doa e ai i jetsopd hauw, vool ‘m dierektemang de sjaal aaf en loos heë ziech dat mar oes d’r kop.
Wie heë veëdieg woar en de aier in de mangel loge, tswiefelet heë doch effe, den heë hauw floep dat d’r oeësterhaas mit ‘m an ’t jerich wool jon went deë ze zoog. Wail heë bang woar dat heë ziene jouwe róf als aiervervende haas zouw verlizze.
Evvel ’t klinkink hauw sjpas, den ’t dórf alle nuunenvieëtsieg aier die uvver woare blève mit d’r opa tietsje. Tse èse woare die nit mieë. Went me ze jesjeld hauw zoog me dat de aiersjale de verf durchjelosse hauwe en ’t aiwies óch jód in de öalverf sjtong.
De lófballong
D’r pap en de mam houwe orrentlieg jet in d’r lotto jewonne, inne auwe euro, woa zie en hun kinger de res van hón leëve jód mit kanke oeskómme.
Dat kom jód oes wail d’r pap jraad werkeloos woar woeëde, deë woar nèmlieg hootshakker.
En wie ze in Sjinveld noen jraad innne janse busj umjehouwe hauwe, joof ’t vuurleufieg jee werk mieë en hauw d’r erme pap de papiere krèje.
’t Woeët da óch in de sjleëte tsiet jód bezuiniegd, nit alling óp ’t kieme van de mam, ’t beer van d’r pap, evvel óch op ’t internet, dat woeët opjezaad, tillefóngkate joof ’t mar ins d’r mond , en batterije vuur d’r mp3 kroogs te mar ins op de vieëtsing daag.
Vuur de kinger, d’r Hans en ’t Grietje woar dat jans sjwoar den zie woare ópins nit mieë zoeë vet coolvet wie vuur d’r economiesje tserukval.
En wie de mam ’t Grietje e paar einfache wiese tórnsjloebe van d’r Bristol i plaatsj van de besjelde K-Swiss, nikes of pumasjong, of anger merksjong mitbraad hauw, woar d’r bók jans vet.
‘Kóm Hans,’ zaat ’t Grietje, ‘vier trekke hei oes.’
‘Joa,’ zaat d’r Hans, ‘iech han al ing janse wèch nit óp d’r Gameboy kanne sjpille wail iech jing batterije mieë han, en jiddere oavend dat miensj erjer diech nit spille reegt miech óch óp. Evvel weest uur wat vier dunt? Vier neëme ós jet broeëd mit, da werpe vier hei en doa jet krumele en went uur da werm fennigke hat, dat kant uur ós ja kómme zukke.’ En mit e ‘Boeje’ wórpe ze de duur tsouw. En jónge alling mit ’t jeld oes d’r sjpaarpot óp wèg.
Bejaisterd blove d’r pap en de mam hinger. Wie die werm bij zinne woare, zaat d’r pap: ‘Los dön mar is effe jeweëde, went die honger hant, da kómme die waal.’
‘Meens te,’ zaat de mam, ‘evvel went ze nit kómme, wat da?’
‘Da loof iech de krümmele noa en hoal die poete tseruk.’
Wie doe d’r duuster i-vool dong d’r pap ziech hód sjtek en rink aa um de kinger tse zukke. Evvel deë woar flot tseruk, ‘Jinne krumel mieë tse vinge,’ zaat d’r pap mit troane in de oge, ‘de vuejel hant ziech mit ózze wek jezeënd.’
‘Wat da noen?’ zaat de mam mit ónrouw.
‘Ja,’ zaat d’r pap, ‘mörje mar noa de poliese joa.’
Óngerwiel hauwe d’r Hans en ’t Grietje honger en doeësj, ze hauwe ’t jeld jetseld en woare noen óp zuk noa inne Mc Donalds um ziech jidder inne big Mac in d’r jeel tse houwe en inne cola mit tswai rietjer tse dele. Nurjens woar ing jroeëse jeël M tse zieë.
‘Vier zint d’r wèg kwiet,’ zaat d’r Hans en vong aa tse böake.
‘Noen sjwieg ins, iech zien doa hinge e huus-je, da vraoge vier doa d’r wèg,’ zaat ‘t Grietje.
Wie ze bij ’t huus-je aa woare kómme, woar dat jet bezóngesj.
Ing lieëverkóchboed, mit daachpanne va plets-jer, roete va tsoekerpapier en ing duur va sjokkelaad.
‘Wits te wat,’ zaat d’r Hans, ‘iech preuf ins jet, ins kieke of dat waal richtieg is.’
En jraad wie d’r Hans e sjuk lieëverkóch oes de moer jeroepd hauw, koam oes de boed ing sjtim: ‘Knibbel knabbel kruisje, wie knabbelt er aan mijn huisje?’
Woa óp ’t Grietje zaat: ‘Zies te Hans, vier zint nit verdwaald, hei kalle ze Hollendsj, vier zint i Heële.’
Oes ’t huus-je koam noen ing auw sjwaad jesjtubbe en snappet d’r Hans en ’t Grietje mit de oere.
‘Kom eens hier jullie twee, dan zal ik jullie een wat tsege. Jij meisje,’ zaat ze tjeën ’t Grietje, ‘jij gaat voor mij werken, sjtubbe en kere en ook de sjpeul doen. En jij, mentje,’ zaat ze tjeën d’r Hans, ‘jou ga ik vetmesten en opkniebele.’
Ze sjloos doe de tswai kinger in d’r kelder óp.
Jraad op deë momang vool bij d’r pap en de mam de zes in d’r lotto.
Laider kanke die tswai ziech nit vräue, wail ze ónrouw uvver de kinger hauwe. Ópins vong d’r pap aa tse jrieëmele. ‘Iech han e jód idee,’ zaat deë, ‘vier miete mörje ing jroeëse lófballong en da junt vier de kinger zukke.’
Zoeë woeët da óch jeheld.
Mit inne helle Psssssst en flakkerende vlam vong de riezieje ballong tse leëve. Inne jroeëse jeële mond mit in ’t midde sjwatse lettere: ‘Roda JC, de trots van het zuiden’ sjtong dróp jesjrève.
‘Kóm, sjtiegt in de mangel, d’r wink sjteet jraad jód,’ zaat d’r kapitein van de lófballong. En zoeë wie d’r pap en de mam in de mangel sjtónge, hoof de ballong zien noa d’r himmel.
Zoeë vloge ze uvver velder, boerehöf en weie mit kui en sjöaf.
Lanksaam vloge ze uvver e dörp en óngerwiel d’r pap en de man de sjroase aaf an ’t zukke woare noa d’r Hans en ’t Grietje, moeët d’r kapitein ziech alle muite doeë um nit mit de lófballong in d’r kirchetoere tse blieve hange. Evvel in de sjtroase van ’t dörp woar jee miensj tse zieë, die woare näu noa d’r Tsirkes, deë jraad boese ’t dörp de tselte hauw sjtoa. Wie ze uvver de tent drievete hoeëte ze de moeziek van de tsirkeskapel die zoeë tse hure inne sjpannende acrobatenommer an ’t bejelaite woare.
‘Zouwe ze flaich hei zieë, in d’r tsirkes?’ menet de mam.
‘Nee,’ zaat d’r pap, ‘ezoeë vöal fennigke hant die tswai nit bij ziech, dat ze ziech dat kanne laiste.’
Sjtillewèg wórp ziech d’r wink óp, e tseeche dat Heële nit wied voet woar.
‘Flaich zint ze i Heele,’ zaat d’r pap.
Evvel jraad boave Heële woeët d’r wink inne sjtórm en d’r sjtórm inne orkaan, en wie ze mit d’r ballong doa oes koame, hauw d’r wink ziech jedrieënd en vloog de janse ziepsjaf werm óp Kirchroa aa .
D’r Hans en ’t Grietje zoze nog ummer bij de auw sjwaad in de lieëverkóchboed. ’t Grietje woar an ’t poetse en d’r Hans zoos mar tse wade bis dat heë dik jenóg woar um jejèse tse weëde.
‘Steek ins een vinger uit,’ zaat de sjwaad, ‘dan ken ik eens voele of je dik genoeg bent.’
D’r Hans deë hauw jezieë dat de heks nit ezoeë jód kank kieke, woar sjlauw jenóg um e dun sjteks-je oes tse sjtèche jraad alsof dat inne vinger woar.
De auw sjwaad, die ziech jinne nuie bril mieë kank laiste wail ze nit mieë aanvullend verzicherd woar, jeloat dat da óch nog.
‘Wat hoor ik buite ee sjandaal,’ zaat de heks,’ik geloof aan duur heeft iemand de radio sjpille.’
En jong ins kieke wat los woar.
Evvel dat woar ja jinne radio, dat woar ing janse harmonie die an duur an ’t träöte waor. En ier zie d’r bekande zats ‘knibbel knabbel knuisje’ hauw jezaad, woar de harmonie al ópjehoeëd mit sjpille. En hauwe heur de boed al vuur dreivieëdel opjekuid.
Jong, wat kanke die moeziekere plets-jer kiebele, doa woare zoejaar klarinetiste d’r bij die ziech de plets-jer dónge dele op ing jans apate maneer, ieëtsj knauwelet d’r inne ins dróp en doe d’r angere. Doa woar zoeëjaar e vräusje d’r bij dat al de sjokolade duur bis an de klink ophauw.
De ballongvaardere hauwe dat va oes de loeët kanne beobachte en zoge wie d’r Hans en ’t Grietje óp die maneer durch de harmonie bevrijd woeëte.
Ing jód al jód zouw me zage.
Evvel wat kanne vier hei oes liere?
Na…
Dat vier ós allenäu aanvullend mósse verzichere. Den da hauw de auw sjwaad inne jouwe bril jehat en de harmonie nit vuur inne radio aajezieë. Ze hauw da ’t Grietje vuur e leëve lank als thuishulp oane eige bijdrage jehad en hauw ziech d’r Hans lekker kanne losse sjmaache.
D’r pap en de mam woare de harmonie ezoeë dankbaar dat ze d’r Leon Vliex jevroagd hant um e lidsje vuur de harmonie tse componere.
Dat woeët da óch Flying in a Balloon
De vliddieje kouw
Jeliechnis mit nèmlieje jesjiechte is loeter tsouwval.
‘Dat hauw heë werm, joa heë werm,’ rauwelet d’r Oscar in ziechzelver.
Ze hauwe nuus angesj vuur ’m kanne bedinke, heë woeët ja sjlieslieg óch inne daag auwer.
Heë sjloog de vluejel kreftieg oes en loos ziech effe óp d’r wink drieve.
E nès mit drei kaover moeët heë aaflieëvere en dat woar wus sjwoar, drei sjuk, jewikkeld in inne inee jeknubde koelhandóch jedrage vure in d’r sjnavel.
Kank ’t nit ing sjoel muus zieë, of jet kröatsje, oh nee, dat woare koelköp die moeëte in inne emmer wasser bezörgd weëde, jenauw wie visje en doa moeët me jans vuurzichtieg mit vluje doamit jee wasser verloare jong.
Heë kumet ins en sjloog werm mit de vluejel.
Tsoem jeluk hauw heë jet wink i ruk doamit ’t jet flotter jong.
Ach ja, truestet heë ziechzelver, d’r Kueb hauw ing sjwoarder vraat, inne klinge oalefant deë jans bis i Afrika braad moeët weëde. En heë broechet mar bis bij inne boer i Kirchroa.
Ja joa, daat e, wie heë doch jraad an ’t prakkezere woar, me kank vruier nit weële, ’t woar of posdoef of klappersjtorch. Jet angej joof ’t nit went me wie voeëjel jeboare woar.
Joa, jezanksvoeëjel, evvel da moeëts te ieëtsj ing jouw sjtim han, en dat hauw heë nit, en da nog drei joa op ’t kanarieconsorvarotrium sjtoedere.
En lok-end joof ’t nog, evvel doa vólt heë ziech nit vuur jeróffe, dat woar jet vuur verröanere, en doa moeët heë nuus va han.
En wents te doabij pech hauwts koams te da bij inne sjeële jeëjer deë mit d’r balg vól konjak tjeën de kauw, nit mieë sjnak durch d’r leuf va zie jeweer kank kieke.
En da jong wal ins inne sjaos d’rneëver. Da woars te e ‘bedrijfsongeval’zoeëjezaad. ’t Joof da jing bejrebnis mit zerk en doeëdetseddel, evvel ing braonsjliet mit appeltsienetsaos.
Hu tse daags kans te in inne derejaad joa zitse en jet kapriole vuur de lu oeshoale, woa óp die mit de tuul vuur d’r droad sjtunt tse jape en ‘oe’ en ‘aa’ róffe. Of wie bejutsde, of bauw oesjesjtórve voeëjel in e natoerreservaat diech aaf en tsouw losse kieke en diech ins in ’t joar durch natoersjuutsere losse tselle.
Jraad wie wents te óp e sjaaf in inne supermaat liks woa ins ’t joar inventaar weëd jemaad.
Nee, da woar ’t doch nog nit zoeë sjlim um klappersjtorch tse zieë.
Heë loos ziech mit en mit zieng karjeer ins durch d’r kop joa.
Wieëmudieg daat heë tseruk sjoeëlwèg. Tse ieëtsj de theorie, leve jong wat hauw heë doa hel mósse sjtoedere, uvver alle tsoate wink, leng , miensje en dere die doa uvveral bezörgd moeëte weëde. Ing zevve hauw heë ziech doamit bijenee jesjoesterd.
En doe ’t praktikoem, heë wós ’t nog jenauw, tswai iesbere noa d’r noordpool. Mit d’r examinator hinger ziech aa. In d’r sjnei hauw heë de iesberemam jeblikd en de klinge prómpt aafjelieëverd.
Ing 8½ hauw heë doavuur krèje en went heë vuurzichtieg in inne boag jeland woar um de iesberemam nit tse losse sjrekke, hauw heë besjtimd in 10 jehad.
Kiek, wents te noen mit lóf jeslaagd bis, dan darfs te flaich ins inne prins, e prinses-je, of inne lieëwekönnik aaflieëvere evvel dat zoos vuur hem nit drin. Evvel jidder pas-jeboare kinke is vuur de pap en de mam e prins-je of prinses-je nit woar?
Wieër hauw heë in zieng karjere jing feëler jemaad, joa… ing kier… Inne klinge. Heë hauw jet tjeënwink jehat en hauw ziech óch nog jet kilometere vervloage. Doe woar ’m eng sjoel vlue óngerweëg oeskómme.
Wat hauw heë doe vlöag mósse maache um die jód aafjelieëverd tse krieje. Tsoem sjloes hauw heë ze mar bij inne sjloffende hónk in ’t vel jezats, da hauwe de vlue ziech inne wèg jesjpaard.
Vuurzichtieg euget heë ins noa d’r pungel, doe sjloog ’m d’r sjrek um ’t hats. ’t Zoos ’m noen óch jaasnit mit, noen hauw heë werm inne wiedersjpinstieje in d’r buul zitse. Hiemelherjodstapperment, noen moeët e óch nog sjoebe.
‘Doe doa, ja doe doa, duch deë bölles in eraaf, dierek has te d’r sjnóp.’
‘Hatjsoe,’ koam doa óp ’t antwoad, deh doa has te ’t al. ‘Kóm,’ zaat heë, ‘dóch die sjnuuts eraaf doe vings noen al aa verkauwe tse weëde.’
‘Evvel iech ving ’t vleie ezoeë sjun en iech kan hei ezoeë wied kieke,’ zaat e kingerkaofsjtimpje oes d’r pungel, ‘wen iech jroes bin, wil iech sjpieëder óch voeëjel weëde en drei moal um de welt vluje.’
D’r sjtorch jriemelet ins. ‘Kóm, noen doek diech, jeliech bis te verkauwe. En iech nem diech óch nit mit tseruk, den durch klappersjtörch jelieëverde waar, kan me noen eemoal nit toesje of tserukjeëve.
Wied vuur ziech oes zoog heë ’t roeë daach van d’r boerehof. In inne perfekte boag landet heë óp d’r sjtal, sjokkelet zieng vluejel ins lekker oes. I inne jelaidsjprónk jong heë van d’r sjtal eraaf en sjliechet ziech vuurzichtieg d’r sjtal erin um de käöfjer bij de mam tse legke.
Deh dah, alwerm ing jeluklieje famillieë óp ziene naam.
Sjtoots voog heë tseruk noa ’t lajer um tse kieke of nog jet aafjelieëverd kank weëde of dat heë e sjtöndsje inne poeët hoeëg kank legke um tse rèste.
In d’r aavank woar ’t óch ing jeluklieje famillieë. D’r pap boelie nommer 7, mam Biela 24, de käöfjer Biela 36 en Biela 37, en d’r klinge sjtier Rudi d’r ieësjte. Inne naam wie inne vasteloavendsprins, menet d’r Pap. Evvel went wat ’t Biela 24 in d’r kop hat, dat hat ’t Biela 24 nog nit, in jen…
Stjillewèg vóng de tsenkerij aa, en d’r erme Rudi d’r ieësjte woar d’r klos en vólt ziech aaf en tsouw d’r Rudi d’r noelde.
Deë hat e vel wie inne aafjelofe teppieg menet ‘t Biela 36. en e paar sjpillebee wie ing huisjrek dong ‘t Biela 36 nog e sjupje dróp.
D’r Pap bekeek d’r Rudi d’r ieësjte nog ins jód, en wól óch nog jet draa bijdrage. Evvel ier heë jet jezaad hauw, kroog de Mam ‘m in de sjmies: ‘Wents te ’t diech waags um jet uvver d’r jong tse zage, da has te hei de letse moal oes d’r traog jekiebeld, dink doa jód draa.’
D’r Pap drieënet ziech doe mar flot noa de meëdsjer en zaat doe sjienhillieg: ‘Vrauwlu, uur móst d’r erme jong nit tsenke.’ En woar in jedanke an ’t boechsjtabere of ’t Biela nit vrëem woar jeweë. Evvel durvet nuus doa uvver tse zage wail heë d’r jinnieje woar deë aaf en tsouw oes-jelieënd woeët.
Laider vuur d’r Rudi jong ’t tsenke durch. Kiek ins wat deë vuur e heur kriet, jraad wie e miensje knophoots, of Kiek ins die moel, went die vlaam zeët isse óp.
En da die vrauwlu, ‘went vier jroeës zint, jeëve vier wal doezend liter milch,
En doe bis vuur d’r sjlechter.’
‘Nè,’ zaat d’r Rudi d’r 1e doe, ‘wen iech jroeës bin, jon iech vleie.’
Woa op ‘t Biela 36 zaat,’wens te dieng hoare eraafdees da has te zoeëjaar e paar vluejele.’
Mit troane i de óge jong heë eroeser, en noa de wólke kieke, den dat woar zieng lieblingsbescheftiejoeng, Noa de wólke en de sjtere sjtare i weer en wink.
D’r Boelie keek ‘m ins noa, en sjuddet ins mit d’r kop, ‘deë daagdreumer, doa kunt ja nuus va tsereët.’
Óp inne jouwe daag komme inne Boer d’r Rudi d’r 1e hoale, ‘zicher d’r sjlechter doa,’ menet ’t Biella 37, ‘da kuns te mit d’r sjtats in ‘t jehaks van d’r flachs,’ raimet ’t Biela 36.
Mit troane i de oge sjtoeket d’r Rudi d’r 1e hinger d’r boer aa.
‘Hei is e da, heer,’ zaat d’r Boer, ‘woa is de kaar, da kan iech ‘m d’r hinger sjpanne.’
‘Dat broecht nit,’ zaat d’r ópkeufer, ‘iech nim ‘m ezoeë wal mit.’ D’r man dong zieng hank in tèsj en hoalet ing haffel sjterepolver eroes, en sjträuet dat uvver d’r Rudi, deë ins jans vuurzichtieg ónger de troane oes keek, e zoog doa inne forsje man in ’t roeë sjtoa, mit inne jeroeëse wiese baad. D’r Wainachtsman.
Mit koam ing sjliet aa mit nóg vunnef rendere d’r vuur.
D’r Rudi der 1e woar Rudolph ’t rendeer woeëde.
Heë woeët vuur de sjliet jesjpanne, en mit inne roetsj vloge ze eróp durch jen loeët en uvver de wólke richtoeng noordpool um de jesjenker vuur de kinger óp tse hoale.
’t Biela 36 en37 sjtónge mit aofe moel tse kieke. ‘Ziet uur wal, mit dat sjtuchele, noen zalt uur mit de wainachte nuus krieje,’ zaat de mam.
‘Iech han wal ummer je-aand dat heë jet bezóngesj woar,’ zaat d’r Boelie, ‘evvel dat häu iech nit verwaad.’
En d’r Rudi, eh… Rudolph woar jeluklieg wie nog nie.
’t Biela 36 en 37 kroge mit de wainachte doch nog jidder ing sjun sjal um um d’r haos tse doeë.
Noen kan iech aafsjlisse mit ze leëvete nog lang en jeluklieg.
Óch ja, wie me in ’t Babylajer d’r hinger woar kómme dat ze d’r Oscar e rendeer an sjtat van e kaof hauwe mitjejoave, woar doa jroeëse behai.
Evvel wie d’r Oscar hoeët dat heë ’t rendeer van d’r Wainachtman bezörgd hauw, woar hee sjtoots wie…