John Wetzels

D’r John is va Sjpekhei. Heë is d’r vadder van tswai meëdjer die in ’t plat dónge deklamere en sjrievet zelver óch jeer in ’t plat.

Reëne weër

Boese woar ´t werm ins an ‘t reëne wie ing zouw en iech jong ins eróp noa de oma heur kuche woa iech vurrieje wéch ing vlei wool vange. Doe vool miech evvel in dat iech dat plekketieg rölsje hauw voetjewórpe woa iech die vlei mit wool vange. Dat woar óch nog ’t letste wat vier i jen hoes hauwe. Iech uvverlaat miech wie iech noen a jeld koeët kómme vuur ee nui rölsje plekketieg tsäug doamit iech die vlei koeët vange. Iech jong werm eraaf noa de mam en zaat dat iech waal jet tse sjnuutse hauw verdeend umdat iech nit jesjraid hauw wie zie miech deë jood uvver de vót hin hauw jesjód.
Mit e kwartje wuur iech waal tsevreie. Dat wuur evvel jet vöal zaat de mam en vuur de pieng tse lindere kroog iech e knepje in heng jeduid. Vuur dat iech evvel noa de oma jong um jet tse vroage kleëvet iech miech ing jroeëse ploaster óp de bats woa iech deë sjram hauw.
Iech jong eróp noa de oma en loos heur de ploaster óp mieng bats zieë, kwetsjet miech al werm ing troan oes de oge en vroaget of iech nit e kwartje kuet krieje tjeën de pieng.
’t Lieza, de tant die óch bij ós in hoes woeënet, hauw alles al mitkrèje en pakket ziech óch al de buesj. Oane ee woad tse zage kroog iech va heur e kwartje.
“Hei jong, jank diech mer e paar klumpjere hoale bij d’r Kruintjens,” zaat ze wie ze miech ’t jeld in de heng duiet.
Van de oma kroog iech doe óch nog e dubbeltje. Dat hauw iech miech va tse vure nit jedreumd.
Iech jong vuur e kwartje en noen hauw iech vieëtsieg tsents, e kwartje vuur ee rölsje plekketieg tsäug en nog vóftsing tsents uvver vuur tse sjnuutse. Iech sjtubbet noa de trap, sjwinget miech óp ’t jelender en roetsjet zoeë noa ónge. Jans boese oam en ziefenaas koam iech bij d’r Kruintjens ’t jesjef i-jelofe en jool miech dat rölsje plekketieg tsäug en vuur vunnuf tsents sjnuuts. Den wen iech tse vöal sjnuuts mit óp heem aa noom, wós de mam dat iech nog va angere jeld hauw krèje en da moeët iech d’r sjnuuts aafjeëve deë tse vöal woar. Deë woeët da in de kas jelaad. D’rum pakket iech vuur e knepje vunnef bledsjere tsoekerpapier, ee tuutsje zaotspolver en inne klinge kauwjoem. ’t Dubbeltje wat uvverbloof hool iech miech in de tèsj vuur mörje of uvvermörje.
Noen moeët iech flot óp heem aa lofe den ’t ziefet nog ummer. Wie iech heem noa binne jong woar iech al sjtróngsnaas woeëde. Dat hauw waal als vuurdeel dat iech nit óp broechet tse pase went iech boave mit wasser sjpieële jong.
Wie iech bij de oma in de kuche koam hoeët iech al ing vlei broeze. Woar ´t ing anger vlei die erin woar kómme, of hauw die va dis wèch zoeëvöal tse èse vónge dat ’t ing richtieje sjtrónksvlei woar woeëde. Die moeët iech vange.
Main Jod, wat hauw die propellere. Went iech die in ing papiere boot in de vinsterzief zouw zetse da wuur dat jet wie ing motorboot. Iech klömmet óp d’r dusj en wool dat plekketieg rölsje an de lamp vas maache evvel iech woar nog tse kling en koam doa nit dra.
Dan mer inne sjtool óp d’r dusj. Jraad wie iech aa wool vange dem dróp tse zetse koam d´r opa erin.
Va sjrek loos iech d´r sjtool valle. Oane ee woad tse zage pakket heë d´r sjtool, jong óp d´r dusj sjtoa en hong dat plekketieg rölsje an de lamp. 
Heë vroaget of iech al jet jèse hauw woaróp iech “nè” zaat. Ee weech jekoachd aisje zouw miech wal jód doeë, minget heë en heë zats e kesselsje mit wasser óp de forneus en rammelet ins mit ’t sjtucheliezer in ‘t vuur. Heë dekket d’r dusj en jraad wie iech ´t ieëtsjte leffelsje van dat ai wool èse hoeët iech e jezoem. Wie iech eróp kieket noa dat plekketieg rölsje zoog iech dat die sjtróngsvlei doa draa woar blieve plekke. Mit alle jewald verzukket die doa vanaaf tse kómme.
Dat dong miech ezoeë leed dat miech d´r appetiet woar verjange. Iech kroog jinne hap mieë noa ónge. Wie d´r opa vroaget woarum iech nit mieë oos han iech mer jezaad dat miech de bats nog wieë dong woadróp heë zaat dat heë ziech dat waal vuur koeët sjtelle.
Wie d’r opa d’r dusj aafjeruumd hauw maachet heë óch de vinsterzief drueg en zaat dat heë dat laoch ins óp muet sjtèche doamit ’t wasser eroes kank lofe. Doa jong d’r droom van de motorboot.
Mit inne naal en d’r hammer maachet heë dat laoch werm óp.  ’t Wasser lofet sjun eroes, evvel iech moeët miech noen mit jet angesj ammezere joa.
In ’t kling tsimmersje, wat d’r opa oeëts aajebouwd hauw jans hingenaa in hoes, sjtong d’r elektriesje tsóg. Iech kuet die vlei óch in deë tsóg zetse. Zie kuet dan als sjafner durch d’r wajong broeze. Verzichtieg klömmet iech óp d’r dusj en koam jraad an dat plekketieg rölsje um die vlei draaf tse plukke. Wie ze draaf woar han iech heur jekontroleerd of ze nog alles hauw, tswai vluejele en zes puetsjere. Ze woar alzo nog jans blève.
Mit die vlei in de hank jong iech noa ’t kling tsimmersje. Tse ieësj moeët iech dan durch ’t sjloftsimmer van ’t Lieza, mieng tant. Die sjloffet evvel ummer e zoeë vas dat went e peëd erin zouw kómme, zie nog ummer loog tse sjnórke.
Hingenaa in ’t sjloftsimmer hong ing sjwoar jardieng die als duur denet noa ’t kling tsimmersje. Of d’r opa jee jeld mieë hauw vuur ing duur, wees iech niet. Die jardieng is doa alzeleëve blieve hange. De vlei han iech mer dierek in inne wajong jezats den angesj zouw ze miech nog voet vleie. Wie iech d’r sjtekker i-sjtooch jónge alle lempsjere aa. Van de huus-jere, d’r tsóg en de kling lampepöal. De vlei sjienget ziech tse ammezere in deë wajong den ze broezet de janse tsiet hin en heer. Wie d’r tsóg ing kier of tsing de röngde hauw jemaad zoog iech dat in ee van de huus-jere ’t lempje nit mieë zoeë hel sjienget. Iech maachet de dröadsjere los, hoalet d’r sjtekker oes ’t sjtópkontak en duiet doe jans vuurzichtieg de tswai dröad van dat kling lempje doadrin. PAAF! Va sjrek vool miech ’t lempje oes jen heng en iech loog in d’r ek van ’t tsimmer.
Sjtil bloof iech zitse en loesteret of jinne jet jehoeëd hauw. Alles bloof sjtil. Iech duiet d’r sjtekker van d’r tsóg werm in ’t sjtópkontak, evvel ’t dong ziech nuus mieë. Óch ’t jroeës lit van ’t tsimmersje dong ’t nit mieë.
Went dat mer jinne zouw merke.
Jans sjtil durch ’t sjloftsimmer van ’t Lieza noa de kuche van de Oma. Jinne woar doa.
Ee jeluk.
Iech sjneuret de trap eraaf alsof nuus passeerd woar en vroaget an de mam of iech bij d’r John van tant Bep dórf sjpieële. Dat wuur jód zaat ze, wen iech mer óp tsiet heem kuem vuur ’t èse.
Zoeë hel wie iech koeët sjneuret iech durch d’r reën noa tant Bep. Die woeënet e paar hoezer wieër. D’r John woar vroeë dat iech bij hem koam sjpieële den heë verveëlet ziech óch in dat hongsweer. Vier jónge noa d’r zölder óp en hoalete de boerch en de riddere en räubere oes die heë van ’t Kriskenke ’t aafjelofe joar hauw krèje.
Heë woar d’r könnek van de boerch en iech moeët mit de räubere probere de boerch i tse numme. Dat woar waal e ónjeliech sjpel den heë bloof mit zieng riddere óp die boerch zitse. Jiddesmoal went inne van mieng räubere langs de moer eróp wool klömme, da wórp heë inne molber dróp en zaat dat deë doeëd woar.
Zoeë jong dat sjpel ing haof sjtónd wieër en doe hauw iech jinne räuber mieë. Heë wool doe werm va vurenafaa bejinne, evvel doa hauw ich jinne zin mieë drin. Alwerm hónged molbere óp hónged räubere die allenäu doeëd um moeëte valle.
Iech vroaget ‘m of heë ze nog allenäu óp d’r krisboom häu. Deë ópjereegde toepes sjnappet ziech doe ing hankvol molbere en wórp miech doamit noa. Iech han ‘m doe ing kreftieje in dat jezich jekleëfd en bin doe va wustigheed noa boese jelofe.
Dan mer ins kieke of d’r Hub heem woar. Deë woeënet e paar dure wieër. Zieng mam zaat evvel dat heë mit d’r Martin óp d’r plai van de broedersjoeël woar. Dat woar al ins jód. Iech sjtubbet noa de broedersjoeël, klömmet uvver de poats en zoog al dat ze an ’t sjpieële woare ónger ’t aafdaach.
’t Woar tswaar nit vöal wat doa vuur tse sjpieële sjtong, evvel ’t woar waal drueg. Ing wip, tswai klömrekke, ing ton vuur dróp tse lofe en jet koade vuur tse klömme. Alles jong jód bis dat die hoddels vrauwlu oes de noabersjaf koame en mit ós mit wole sjpieële.
De ieësjte tsing menute jong dat jód. Bis dat die wiever wole prikke, koadsjpring, huppe of angere vrauwluutsónzin. Ónger ós dreie hant vier ze doe van d’r plai aafjejaagd noa d’r meëdsjersjpieëplai hinger de moer. 
Wail d’r reën nit óphool en vier sjtillewèg honger kroge, zunt vier mer óp heem aa jejange. D’r nieëkste daag zouw ’t sjun weër weëde en vier sjprooche aaf dat vier ós um haof ach ’t mörjens zouwe treffe an de sjoeëlsmoer. Deë daag loog jidderinne vrug in bed.

Nui rolsjong

Tsakrament wat woar ’t koad. Iech kieket oes de vinster en zoog de sjwatse wólke vuurbij zoeze. Dat joof al nit vöal jóds. En dat midde in d’r zommer, d’r ieësjte daag van de jroeëse vakans en dan ezoeë hoddeleweer. D’r reën tietsjet tjeën ’t vinsterjlaas. Iech jeleuf de sjtópverf woar nit mieë jans jód, den durch de risse doadrin koam ’t reënwasser lanksaam noa binne en lofet in de kling vinsterzief. ’t Laoch woa dat wasser werm eroes moeët lofe woar versjtópd. Warsjainlieg hauw d’r opa jet vöal verf an d’r pienzel jehad wie heë in ’t vrugjoar de vinstere jeverfd hauw. ’t Wasser in de vinsterzief woar al ing kling baach woeëde en iech maachet ing klietsekling boot va tsiedónkspapier en vong aa kapitein óp tse helle. Mit miech zelver.
Noa tsing menute woar die boot jans ópjeweechd en moeët iech ing nui maache. Vöal zin hauw iech doa nit drin en iech jong mer ins óp zuk noa jet angesj wat als boot koeët dene.
Noa e vieëdelsjtöndsje hauw iech ‘t. Die vlei, doa boave óp ’t uvverlit, dat wuur de richtieje boot. Die hauw zoeëjaar tswai propellere en zouw waarsjainlieg jans va zelver kanne vare. ’t Woar evvel ing janse koens um dat deer tse vange. Iech jeleuf die hauw jinne zin vuur mit miech tse sjpieële.
Jiddesmoal went iech mit de hank koam en zaa: “Zets diech mar dróp, da junt vier tswai sjpieële” da vleiet ze voet. Alsof iech ‘r jodwóngesj jet wool aadoeë.
Doe vool miech óngerens i dat vuur óch nog zoeë eng plekketieje rol urjens in hoes hauwe ligke. An de boesezie van dat rölsje sjtong ing vlei dróp jemoald.
Jans sjtil jong iech de trap eraaf want de helf va ós famillieë loog nog i-je bed. D’r pap woar al lang noa de koel en d’r opa hoeët iech hingenum óp ’t doefes sjravele en de janse tsiet mar róffe: “Kóm pietje kóm, kóm, kóm.”
Óngerwiels woar heë óch nog an ’t fleute. Wie iech ónge koam kieket ich flot in ’t moerkesje hinger de jardieng.
Iech hauw waarsjainlieg jet hel an die jardieng jeroepd den óngerens vool va alles oes dat hoddeledink. Woarum koeëte ze hei nit e richtieg duursje dri-maache zoeëwie bij anger lu?
Evvel iech hauw jing tsiet um vöal tse dinke. Iech moeët sjnappe angesj loog trek alles a-jen eëd. ’t Flesj-je mit Palmolief hoaröal koeët iech nog jraad mit links sjnappe.
Evvel wie iech doe mit reëts noa dat plekketieg vleierölsje wool sjnappe, hoeët iech miech toch inne sjlaag. KABOEM!
Blujedieje perreplu, e jewietter, daat iech bij miech zelver. Iech hauw miech e zoeë versjrókke dat iech miech in inne kajeer umdrieënet en voet wool lofe.
Pratsj, doa loog iech de lengde lank óp ´t jezich. Iech woar verjèse dat iech de sjloebe van d´r pap aajedoa hauw en die woare miech zicher tswantsieg nommere tse jroeës.
Iech probeeret deë val nog tse brèche, den dat hauw iech óp judoles jelierd. Ze hauwe miech evvel nit d ´rbij vertsald dat dat nit jong mit dat vleieplekrölsje in de ing hank en in de anger hank d´r hoaröal. Iech hauw dat plektsäug uvveral.
In ´t jezich, in de hoare, an d´r hals en de janse heng kleëvete miech an d´r sjtuub vas. Ejentlieg wool iech miech bij de mam in bed versjtèche vuur dat jewieter, den wen iech nurjens floep vuur hauw, van dat jewieter kroog iech kremp in d´r boech. Evvel umdat iech uvveral plekket, koeët iech miech op vunnef vingere oestselle dat iech ze da jesjruubd kroog. Noa de oma koeët iech óch nit joa. Die sjloffet óp d´r zölder in ee zoeë kling tsimmer van hoeëgoes tswai kwadraatmeter en dat woar miech oeserdem óch vöal tse wiet.
Dan mer flot noa d´r opa óp ´t doefes. Iech moeët da waal jód tselle dat iech jenauw tusje tswai jewietersjleëg noa dat doefes óp koam.
De sjloebe van d´r pap sjnappet iech miech ónger d´r erm en lofet zoeë flot wie iech koeët de trap eraaf, ´r jank durch bis an de hofduur. Iech kieket ins jans sjui noa boese of ´t nit an ´t blitse woar, evvel ´t vong al aa ziech óp tse klaore.
Jraad wie iech e paar sjrit jelofe woar, koam miech doch inne blits, en drek d´r hingeraa inne sjlaag. BOEM!
Va sjrek loos iech de flesj mit d’r Palmolive hoaröal oes jen heng valle die óp trotwaarsjting van d´r hof i doezend sjtukker oeseree vloog. Dat woar miech evvel noen ejaal. Iech moeët voet hei boese den went d´r blits miech in ´t vutje zouw sjloa da kuet iech mie janse leëve nit mieë oes-joa, hauw de oma miech ins vertsald. Sjtel ´t diech vuur, al deë sjtrónks die leëve lank in d´r boech. Dat koeët doch nit jód zieë.
Iech lofet zoeë flot wie ´t jong. De sjloebe hauw iech jauw oes-jedoa angesj da vloog iech werm óp de print.
Wail dat de sjloebe woare die d´r pap ziech ummer aadong vuur ´t doefes ring tse maache, daat iech bij miech zelver dat die wal ins in d´r reën kuete blieve sjtoa en doadurch ins richtieg ring jesjpeuld kuete weëde.
Óngerwiels wie iech noa ´t doefes sjneuret zoog iech an de anger zie van ´t hoes dat de loeët al werm klutesjwats woeët.
In inne kajeer wórp iech de duur van d´r doevesjtal óp en brooch miech boa ´t jeniek wie iech die sjmaal ledder erópper kroefet.
Eemoal boave hoeët iech d´r opa al sjoebe: “Sjeël zei, kóm hei. Waad mer. Went iech diech krien da drieën iech diech d´r nak um.”
Iech daat bij miech zelver; “Dat kan doch nit. De oma likt doch nog in bed. En ezoeë flot kank die nit mieë lofe dat ze an miech vuurbij wuur kómme. Oeserdem hauw iech ze óch nit jezieë.
Iech maachet jans sjtil de duur óp en zoog d´r opa hinger ing doef aa sjpringe. Wie heë miech zoog woeët heë jet rui-ieger. De doef hool heë mit de ing hank vas en in de anger hank hool heë d´r kop tusje d´r wiesvinger en d´r middelste vinger.
Heë kieket miech aa en vroaget dierek wat iech werm oesjesjpoeëkd hauw. Iech wees bis hu tse daags nit wie heë jiddes moal zoeë flot koeët zieë wen iech jet jedoa hauw wat nit doget.
Um hem aaf tse leie zaat iech: “Och, iech kom ins noa die sjun duufjere van diech kieke. Die zunt doch e zoeë leef.”
Iech zoog dat heë sjmilset en e loos d´r kop van de doef tusje de tswai vingere los, zats heur in ´t hok en bejon miech van alles uvver de doeve tse vertselle.
Uvver d´r bloa sjek, de jries en de sjwatse. Nit dat miech dat jet interesseeret, evvel iech woar vroeë dat iech ´t leëve van die doef hauw jered.
Boese woar ´t de jantse tsiet nog an ´t blitse en an ´t dondere. Bij jidder sjlaag tsoeket iech tsezame woaróp d´r opa minget dat ´t noen waal tsiet wuet vuur erinner tse joa.
Iech sjtong midde óp de ledder wie vuur de zoeëvöalste kier inne keihelle sjlaag koam. Jans wies va sjrek zaat iech tjeën d´r opa dat iech dem bis in de bóks hauw jevóld. Dat woar evvel óch wirklieg zoeë den de bóks va miech woeët al richtieg werm va sjrek.
D´r opa minget dat die nit werm woeët van d´r sjrek evvel va jet angesj. Jet wat heë al aavong tse ruuche. Wie vier boese koame woar ´t e zoeë hel an ´t klatsje dat-s te bauw jing hank vuur oge koeëts zieë. Iech daat evvel an die flesj Palmolief hoaröal die miech va tse vure oes de knäök jevalle woar. Drum vroaget iech d´r opa of heë miech wool drage wail iech nuus an de vus hauw. Den de sjloebe van d´r pap woeëte noen ins richtieg ring jemaad.
Zoeë jezaat, zoeë jedoa. Heë pakket miech óp d´r erm. Evvel wie deë jeróch oes mieng bóks bij zieng naas koam, vong heë bij jidder sjrit flotter aa tse lofe. Eemoal binne hat heë miech óp d´r abee jezatse en miech jehólpe die vies bóks oes tse doeë.
Doabij minget heë dat e de mam moeët róffe die óngerwiels óch al óp woar. Da kuet zie miech de vót ins richtieg wèsje. Dat vong iech evvel jaar nuus. Vier hauwe nèmlieg nog jee sjtreumend werm wasser en vuurdat e pötsje wasser werm ópjezats koeët weëde moeët ´t ieësj de koaleforneus aajemaad weëde. Dat heesjet mit anger wöad: de vót weëd mit ieskoad wasser jewèsje. Durch dat iech sjraiet alsof e verke jesjlachd woeët, woare de oma en de tant die óch bij ós in hoes woeënete wakker woeëde. Ze date ieësj dat iech piezele kroog, umdat iech werm jet häu oes-jesjpoeëkd, evvel wie d´r opa vertsalt wat passeerd woar, koame ze miech trueste.
Óngerwiels wie iech aafjedruegd woeët, jong de duur óp en koam d´r Sjakie va tswai dure wier noa binne. In die tsiet hauwe vier ummer ´t ruutsje ópsjtoa. Daag en naat. Den went inne d´r sjlussel verjèse woar broechet heë mer mit d´r erm durch ´t ruutsje tse joa en an de kette tse trekke. Zoeë koame de kinger oes jen sjtroas óch noa binne.
D´r Sjakie koam vroage of iech óch mit koam sjpieële óp jen sjtroas den ´t woar bauw jedoa mit d´r reën en d´r Martin en d´r Hub woare al mit de rolsjóng boese umjang. Noen hauw iech ee jroeës probleem. Iech hauw jing rolsjóng. Die hauw iech miech al ins bij d´r Tsinterkloas en óch bij ´t Kriskenke besjteld. De mam vóng dat evvel vöal tse jevierlieg wail die kloemele vöal tse hel jonge. Dat wuur jet vuur kapot tse blieve. En oeserdem woar deë prul vöal tse duur.
Wie d´r Sjakie ´t uvver de rolsjong hauw, zaat de mam dat iech trek noa boese kuem en zaat hem óp die maneer dat heë besser boese kuet wade. Durch die rolsjóng hauw de mam nit in de jate dat ze miech dat jans plekketieg tsäug van deë vleievänger van ´t jezich aaf an ´t wèsje woar. Ze hool ziech mer druvver umjang dat iech die kloemele noeëts ónger de vus kreug.
Iech vong al aa tse moete evvel dat hólp óch nit. Wie iech aafjedruegd woar en ring kleier aa hauw, koeët iech miech jod tse jedank werm zelver ruuche oane dat ´t miech sjleët woeët van d´r jesjtank. Iech jong noa d´r hof óp en dong alsof iech an ´t sjpieële woar.
Óngerwiels rafet iech jiddes moal e sjtuksje jlaas óp van de flesj Palmolief die miech vuur ing jouw sjtond kapot jevalle woar. Sjtuksje vuur sjtuksje werpet iech die in d´r drekskiebel. Óch jong iech jauw nog effe noa d´r doevesjtal, den doa hauw iech urjens dat rölsje mit deë kleëvetieje vleievenger voetjewórpe zoeëdat d´r opa dat nit zouw zieë.
Wie iech dat rölsje vónge hauw, vong iech ´t nog tse vies vuur mit de vingere aa tse pakke. Vol mit doevevere en sjtub zoos deë kloemel. ´t Woar e jeluk dat d´r opa zie werktsuug hei hauw hange. Noen koeët iech miech winniegstens ing tsang pakke en deë vleievenger doamit voetwerpe. 
Wie iech dat jedoa hauw hoeët iech wie d´r opa werm de trap eraver koam. Iech sjnappet miech jauw de jiskan en vong aa d´r hof tse sjroebe.
“Mer jong,” zaat d´r opa. “´t Hat doch jraat jerend. Dat hat jinne tswek.”
Woadróp iech zaat: “Och opa, deë reën hat alles vöal tse vies jemaad. Los miech mer.”
Iech woar miech óngerwiels al an ´t bedinke wienieë iech ‘m ´t betste vuur die rolsjong kuet vroage. Heë sjnoevet ins mit de naas alsof heë jet rooch, evvel vuur dat heë jet zage koeët zaat iech: “Opa, iech han óch ee bisje 4711 van de mam in ´t wasser jedoa doamit dat-s doe nit ummer uvver deë sjtinke hof broechs tse lofe.”
Iech zoog an zie jezich dat iech ´m bauw zoeë wied hauw. Wie iech veëdieg woar mit sjroebe vroaget iech hem of vuur effe an duur zouwe joa sjtoa um tse kieke wat de kammerade an ´t doeë woare. ´t Vool miech inne sjtee van ´t hats. De jonge woare nog an ´t rolsjonglofe.
Noen woar d´r momang doa. “Opa, has doe dat óch vruier jedoa?” voaget iech.
“Nè,” zaat heë. “Doe joof ´t nog jing rolsjong.”
“Die zunt sjun, wa opa. En die junt hel. Doa kans te bauw mit vleie. ´T is alling jammer dat iech jing han en de mam wilt miech jing jelde wail ze tse duur zunt.”
Iech zoog an zie jezich dat heë mitlieje mit miech hauw. “Zalle vier dan mar ins noa d´r Kruijntjens joa?” vroaget heë en noom miech mit an de hank noa ´t sjpieëltsuugjesjef.
Iech dórf miech de duurste rolsjong oeszukke die ze hauwe. Iech meen, ze hauwe mer drei paar, evvel dat woar miech óp deë momang jans ejaal. Iech kroog iezere mit richtieje koeëjellajere drin. Den die jonge flot. Mit richtieje lere reme vuur ze vas tse maache. Iech dórf ze in ´t sjpieëltsuugjesjef al aa doeë.
En zoeë jonge vier al lanksaam óp heem aa. Eemoal in de sjtroas zoog iech d´r pap al van de koel noa heem ópaa lofe en iech vroaget hem wat heë van de nui rolsjong vong.
Heë vong ze óch sjiek. Doe wós iech ´t zicher. Hei kan de mam nit mieë tjeën ijoa. Bis d´r sjpieë oavend hant vier op deë daag rolsjong jelofe. Óch al woar iech mieë wie tswantsieg moal op ´t jezich jevalle, mieng vakans koeët nit mieë kapot den iech hauw nui rolsjong.

Tswai sjwestere

Och mam, los ós doch sjtrieje!
Doe verkenskop!
En doe da, doe aod wief.
Beng, paaf.

Noen zits iech hei jans alling óp mie tsimmer.
Wus bin iech.
Jraad inne sjtier deë óp sjpringe sjteet.
Dat vies jeniepieg oas holt miech ´t blód ónger de neël oes!

En dan mer noa de mam renne en kriesje en miech de sjood jeëve.
Iech bin ´t zat.
´T zitst miech nit bis hei, mer bis doa.
Iech kal noeëts mieë tjeën ´m.

´t Oavends zitse vier in de kuche tse èse.
Mam, kans an ´t Mariesje vroage of ´t miech de tsaos kan aajeëve.
Och kinger, duch doch nit ezoeë kingerechtieg.
Mam, iech han miech jesjwoare nit mieë tjeën ´m tse kalle, maat nit oes wat passeert!

Dan móst uur ´t mar zelver wisse, evvel iech bin jing posdoef.
Ja, ja. En zoeë jong ´t d´r janse oavend. Jinne zaat mieë jet.
Evvel wie mie sjwester en iech i jen bed loge, date vier, oane dat vier ´t vanee wósse doch ´ns noa uvver de zaache die passeerd woare.
Ejentlieg jong ´t jaar nurjens uvver. Alling mar weë d´r kamp ´t ieëtsj kroog. Evvel doch woar ´t zieng sjood!
Hmm, iech mis ´m ejentlieg waal. Wits´te wat: iech jon jeweun ´ns noa ´m tsouw.
Mariesje, bis te nog wakker?
Joa, wat móts te?
Iech wil diech zage dat ´t miech leed deet en iech wil diech zage dat-s doe miech feëls. Doe bis jinne verkenskop.
En doe jee aod wief. Is ´t dan werm jód?
Jazicher.
Morje.
Morje.
Aa doe sjatteke.
Aa, doe möpje.
Wat krient vier da noen?
Ja mam, iech zag ´t diech doch. Los ós doch sjtrieje.

´t Carolien
Wat iech uuch noen vertselle jón, uur jeleuft ´t nit!
Iech dink dat bauw  jinne va uuch dat wit.
Zoeng vóftsieg joar jeleie, iech jeleuf ´t woar óp de Hoots,
Lofet ee kling meëdsje erum dat woar ezoeë sjtoots.

Zieng mam woar jraad noa´n dörp um jet i tse kofe,
Dat wool dat klingt óch wal ins, evvel ´t koeët kóm lofe.
Doa versjperret ´m d´r wèg eroes, ´t pöats-je van d´r jaad,
´t vong bauw aa tse kriesje, want ´t wool óch ins noa d´r maat.

Wie hel ´t óch friemelet an de klink, ´t kroog die hoddele poats nit óp,
´t woar nog tse kling, angesj da klömmet ´t waal d´róp
´t Carolienke erjeret ziech jreun en bloa,
want ´t wool óch wal ins noa Kirchroa joa.

Evvel doe kroog ´t d´r richtieje jedanke, die kling moes,
Roef, roef, ónger ´t pöats-je …. en doe ´t woar droes.
Endlieg, jans alling en vrij óp de jroeëse welt,
Dat hat hem doch al al die joare zoeë richtieg jefeld.

Noen broechet ´t alling nog mer de mam noa tse lofe,
Da kuet ´t ziech i Kirchroa flaich óch ing klingiechheet kofe.
Zoeë jezaad, zoeë jedoa. ´t Carolienke vong aa tse lofe,
En tse lofe,
En tse lofe,
En tse lofe.

Leef Herjödsje, daat ´t bij ziech zelver, die welt die is waal jroeës,
Va tseruk joa wool ´t evvel nuus wisse, doavuur vólt ´t ziech tse loeës.
Doa hinge. Doa moeët ´t zieë, den doa woare jans vöal lu óp de bee,
“Mós iech doa durchhin?” Daat ´t bij ziech zelver en rafet alle mód bijee.

Eemoal tusje al die lu uvverlaat ´t ziech dat ´t noen wal sjtilleweg tsiet wuet um ins lanksaam óp heem aa tse joa.
´t Hauw nèmlieg al ins uvveral jekiekd of ´t de mam nit urjens tusje de lu zoog sjtoa.
´t Kriesje sjtong ´m zoeë óngertusje nöader wie ´t laache,
Vuur óp heem aa tse joa moeët ´t waal e bis-je vuuraa maache.

Woa moeët ´t hin? Noa wat vuur ing zie? Woa woar de Hoots?
En mit deë jedanke vervloog doe al ziene sjtoots.
Evvel wie me i Kirchroa zeët: Went de noeëd ´t huekste is, is de rettoeng noa,
En uur roant ´t al, doa sjtong inne hinger ´m, inne polies, zoeëne bloa.

Deë hat ´m doe werm braaf noa heem jebraad,
En de mam? Die hat ziech natuurlieg kapot jelaad.

Kojboj en indiaan óphelle

D´r daag vong al jód aa. De zon sjienget en jee wölkjse woar an de loeët.
D’r Martin wool jeer kojboj en indiaan óphelle, iech wool jeer tsoldaat sjpieële en d’r Hub wool jeer polies en bandiet óphelle. Vier hant doe mer jesjweëgeld en d’r Martin hauw jewonne. Wail vier evvel tse winnieg jonge woare, hant vier ós um de sjouwer jepakd en zunt al róffenterens durch de sjtroase jelofe en sjraiete: “Weë wil mit indiaan óphelle, weë wil mit indiaan óphelle.”
Uvveral woa jonge woeënete koame die eroes jesjtubbe en hellete mit. Wie vier inne maan of 10 bijenee hauwe woeët verdeeld.
D’r Martin wool mit zieng ziepsjaf kojboj zieë en vier woare de indiane. Jidderinne jong doe flot noa heem ópaa en hoalet ziech e jeweer of piel en boag, plestiek mets, hootsere bijele, indianeveere, kojbojhudsjere en wat vier angesj nog allenäu koeëte broeche.
Mit ós tsinge trókke vier noa d’r boer Sjeng zieng wei wail doa ’t jraas tsemlieg hoeëg sjtong en vier va doa oes noa de velder van d’r Beesel en Bóchezzerhei koeëte lofe oane uvver ing sjtroas tse mósse. Wie vier bij de ieëtsjte hek koame, bejon d’r breuzel al.
D’r Hub wool jinne indiaan mieë zieë en wool als kojboj bij d’r kloeb van d’r Martin mithelle. Dat jong evvel nit wail angesj tse winnieg indiane mitdónge en normalerwies de indiane in de mieëderheet woare. Dat hauwe vier in d’r kieno jezieë óp d’r film mit d’r John Wayne.
Al breuzelenterends bloof d’r Hub indiaan. Bis ’t oavends han iech hem nit mieë zieë laache. Wie vier wied jenóg in de wei woare, jónge vier ós sjmienke. Mit e bis-je wasser en jet leem woeëte de indiane jeverfd en mit inne kluut dem vier va heem mitjenoame hauwe woeët de kojbojs inne sjnauts en bakkebeët aajemoald. ’t Verejetsuug en de hud woeëte ópjezats, jewere en piel en böag umjehange, revolvere en metser in de bóksetèsj en ’t bijele los in de bóks jeduid. Noen koeët ’t sjpel bejinne. 
Wail bij d’r rinkoave van d´r Linze aafjejrave woeët, hauwe vier inne richtieje berg en ing sjloecht. De kojbojs woeëte eraaf jesjikd wail indiane ummer vanaaf inne berg dónge aavalle. Vier hauwe besjlaose dat vier de Apatsje woare en iech woeët häuptling en hoosj Zilverpiel. Zoeë hoosj óch d’r indianehäuptling oes ’t wèchebledsje “Ohee”.
D’r veresjmoek woeët miech óp d’r kop jezats en ing kette va eechele, sjelpe en e paar wèsjklammere kroog iech umjehange. Va heem hauw iech nog e paar doevevere en jet versjlèse óngerbóksejoemiets mtjenoame die an d’r sjtam verdeeld woeëte.
Jidderinne dong ziech inne joemie um d’r kop en sjtèchet ziech ing doeveveer hinge drin. Wie vier allenäu oeszoge wie indiane, sjikket iech tswai verkennere vuuroes um tse wisse tse kómme wat die bleechjezichter doa ónge an ’t doeë woare.
Wie de verkennere versjlaag koame oesbringe platset miech de kwint. Die vies wiese bleechjezichter koeëte ziech evvel óch tseleëve nit an de aafsjpröach haode. Va tsevure woar aafjesjpraoche dat vier nit mit sjerp zouwe sjisse wail de vakans jraad aajevange woar. Den went inne zoeëne koeëjel tjeën d’r knutsj aa kroog woar de vakans vuur dem tse eng.
“De janse bóksetèsje hant ze ze ziech voljeduid mit kiezelsjtinkere,” zaat d’r Hans alias Wiese Knien, inne va mieng verkennere. Die sjting moetë als koeëjele deene. Iech jong zelver ins noa d’r rank van d’r berg kieke wat die bleechjezichter doa ónge oes-sjpoeëkete.
Kóm wie iech mit ing veer van d’r veresjmoek boave d’r berg oeskoam zoezete de koeëjele miech al um de oere. Wie iech miech flot umdrieënet um voet tse lofe sjisset d’r Martin, alias John Wayne, miech inne koeëjel jenauw tjeën de vót.
“Doe bis doeëd! Iech han diech neerjeknald. Iech han d’r Häuptling kapotjesjaose,” sjraiet heë.
Iech róffet tseruk: “Dat woar mieng vót en nit miene kop! Doe eëzel. Doe kans nit mikke.”
Dat woar ’t zelfde, minget heë, woa-óp ’t miech gemingd woeët. Iech sjnappet miech d’r boag, laat d’r piel aa, sjpannet en wadet bis dat heë ziech umdrieënet en mit d’r ruk óp miech aa sjtong.
Doe sjoos iech hem jenauw tusje de sjouwerblaar kapot. Indianere sjoose nèmlieg ummer de lu va hinge kapot.
“Woe! Woe! Woe! Woe!” sjraiet iech.
Dat woar ’t tseeche vuur miene sjtam dat ze moeëte aavalle. Allenäu koame ze óp de peëd (inne kuul tusje de bee) aajesjtubbe.
D’r jroeëse Adelaar hauw e zeel bij ziech en vier woeëte ee vuur ee noa ónge jelosse. Bij d’r letste jong ’t doe verkieëd. D’r Old Sjatterhand sjisset d’r jroeëse Adelaar tjeën de bee. Wie heë de koad va sjrek los loos, hong doa nog inne draa; d’r wille Beëver. Deë vloog doe e paar meter eraaf.
Jebraoche hauw heë nuus, evvel heë sjraiet wie ee kling verke dat jesjlachd woeët. Wie d’r sjtam ins jong kieke wat heë noen wirklieg hauw, vool dat wal mit. E paar sjramme, bloa vlekke en ing blódknei; mieë woar ’t nit. Heë moeët mar werm ópsjtoa en mithelle. Angesj muet heë mer noa heem óp aa joa en mit de skwoas koadsjpringe, prikke of hinkele helle.
Dat zoog heë evvel nit zitse en rafet ziech bijee. De troane woeëte aafjewèsje, ’t blód van de knei mit inne wusj jraas aafjepoetsd en durch jidderinne reëtjetrókke. Tse ieësj humpelet heë nog e bis-je, evvel wie heë d’r Old Shatterhand zoog, sjneuret heë mit zie plestiek mets drópaaf en wool hem skalpere.
De anger kojbojs hauwe dat evvel flot in de jate en bejonne tse sjisse; mit sjerp. D’r wille Beëver woar ónverdroase en sjloog ziech mit erm en bee durch die koeëjele durch. Bis dat inne hem richtieg tróf. Inne sjtee midde óp die hiere. Heë vool um……. en bloof ligke. Noen woar ’t evvel vieëtsieg.
Tswai Apatsjes sjnappete ziech d’r John Wayne en sjlefete hem kótterbij. Iech sjnappet miech ’t hootsere bijele, hoof ’t óp en zaat: “Went uur die koeëjele nit flot voetwerpt, da houw iech ‘m d’r kop draaf.”
Iech jeleuf dat hauw i-droek jemaat want jidderinne drieënet de bóksetèsje ‘t binnensteboese en alle koeëjele vloge droes. Mit ing hank vol wasser hant vier d’r wille Beëver werm óp dis welt tseruk jehoald. Hiemelsherjodtsakrament, dat woar jing blutsj, dat woar e richtieg ai óp zienge knutsj.
Wie heë dat ai zelver vólt, sjnappet heë ziech d’r ieëtste d’r betste sjtek en wool die kojbojs ins richtieg óp d’r zak houwe. Dat vónge vier allenäu nit zoeë jód, den de vakans hauw jraad aajevange en vier moeëte nog zicher vunnef wèche mitee sjpieële.
Vier hant doe allenäu aafjesjpraoche dat vier ós in de letste wèch zouwe klöppe; went dat dan nog nuedieg wuur. Noen jónge vier dan mer de pief piefe um vrid tse sjlisse.
Inne va ós hauw e kling sjteepiefje bij ziech. Zoeë ing die-ts te vruier óp de wegkemensjere zoogs. Doa woeët jet drueg jraas dri jedoa en aajesjtaoche. Jidderinne dórf ins trekke. De kojbojs woeët ‘t als ieësjte sjleët. Die bleechjezichter woeëte bij jiddere tsóch an die pief noch ummer wieser. Bij de indianere vool dat nit ezoeë óp.
Die woare nog jesjmienkd mit leem óp ‘t jezich. Evvel óp ee moal hauwe die óch nuus mieë tse misse. Wie vier de pief ópjesjwaamd hauwe, woeët ’t jans sjtil. Iech jeleuf dat jidderinne ziech e bis-je moelmieg vólt in d’r boech. Moelmieg woar mesjien nit ’t richtieje woad; ’t woar ós jeweun kotsesjleët van die janse pieferij. ’t Joof miech ee wónger dat jinne jejöbbeld hauw óp deë daag. Plötslieg woeët alles sjtil. Vier hoeëte zoejaar jing vuejel mieë fleute. En doe: BOEM! Inne sjlaag en trek d’r hingeraa inne blits. Zoeë flot wie doe hant vier noch noeëts allenäu tsezame reët jesjtange. Durch dat sjpieële en ’t sjwame van die pief hauwe vier nit jemerkd dat de loeët klutesjwats woar woeëde. Zoeë flot wie vier koeëte woeët alles bijee jesjraveld en durch de weie noa heem jesjneurd. Uvver de hek, durch de hek, uvver d’r sjtacheldroad, ónger d’r sjtacheldroad en…… Bludieje, alwerm ing vunnef in de bóks. Went de mam dat zoog, da joof ‘t jans besjtimd werm krawal in de boed en sjtroaf wen iech heem koam.
Wie vier an ’t eng van de weie koame, woeët aafjesjpraoche dat vier daags d’rnoa werm wieër zouwe sjpieële en ós um nuung oer boese i jen sjtroas zouwe treffe. Noen wuur ’t doch al tse sjpieë, want jidderinne moeët noa heem èse joa.
Jans vuurzichtieg jong iech mit de hank durch ’t ruutsje en trók an de kette um de vuurduur óp tse maache. Eemoal binne zats iech miech jans sjtil óp de trap en hoeët wie d’r pap an de mam zaat dat heë, vuur dat vier jonge èse, ’t ieësj effe noa ’t doefes óp moeët um tse kieke of die jries zei al jónge hauw krèje. Sjtil sjliechet iech hinger hem aa en wie heë de ledder van ’t doefes eróp jeklomme woar, bloof iech ónge an de ledder sjtoa.
Iech wós dat an d’r veerde trit nog inne naal e bis-je eroezer sjtèchet. Jans vuurzichtieg jong iech mit die vunnef in de bóks doa dróp zitse, nit tse hel, angesj da kuet iech miech wal ins zelver pieng doeë.
Wie iech deë naal an mie batsevleesj vólt sjuvet iech e jans kling bis-je en joof inne sjrai aaf deë de janse hei jehoeëd mós han. D’r pap koam trek oes ’t doefes jesjtubbe en brooch bauw de nakhoare um bij miech tse kómme.
Iech vong jans hel aa tse kriesje en zaat ‘m dat iech mit mieng vót in deë hoddelsnaal woar blieve hange. Heë kieket noa de vunnef in de bóks en noa mieng vót die óngerwiels al e bisje an ’t blouwe woar. Himmelsherjodsakrament, daat iech bij miech zelver. Zoeë erg häu iech miech zelver nit pieng broeche tse doeë. Noen krien iech trek óch nog jood dróp. En dat brent wie ing zouw. Sjtomme hoera, daat iech i-wendieg.
D’r pap pakket miech óp d’r erm en draget miech erin. De mam hauw miech óch al hure sjraie en koam jans versjrekd eroes jelofe. Umdat zie daat dat d’r pap jet jedoa hauw woadurch iech miech pieng hauw jedoa, kroog deë och erm óch d’r wink nog ins va vure. Eemoal binne laat d’r pap miech óp d’r boech óp d’r dusj en jong de mam d’r jood hoale.
Óngerwiels vertsalt d’r pap dat iech mit de vót in inne naal woar blieve hange en miech doabij ing vunnef in de bóks jetrókke hauw. Die vunnef in de bóks dat woar de mam ejaal, zaat ze, evvel ze hauw waal mitlieje mit miech dat iech de bats kapot hauw, den noen kuet iech warschienlieg dis vakans nit mieë fietse.
Iech sjtomme hammer. Dat iech doa nit draa jedaad hauw. Deë krats óp die bats woar jenauw óp die plaatsj die ummer uvver deë ris in d’r zaal van d’r fiets sjoeret. Eëzel wat-s te bis, daat iech bij miech zelver. Evvel doa woar noen nuus mieë draa tse doeë.
De mam koam mit d’r jood tseruk en vong aa óp d’r pap tse sjoebe woarum dat deë naal oes die ledder sjtooch. Heë kuet dat besser noen mer joa maache angesj da bleuf iech warsjainlieg dis vakans óch nog mit e oog dri hange.
D’r pap jong sjtillewèg noa ’t doefes um deë beraosde naal ins oes die ledder tse hoale. Óngerwiels hauw de mam e knubelsje wat oes de tuut jehoald en doa jet jood dróp jesjód. Iech hool miech vrieë, den iech wós, wen iech noen zouw sjraie da vöng de mam werm aa tse sjoebe en dórf iech noeëts mieë noa d’r doevesjtal.
Wie iech miech nit moekset kieket de mam miech ins aa en minget dat iech inne helle wuur woeëde. Iech kwetsjet miech mit de jruetste muite ing troan droes en zoog dat de mam mit miech aa tse kriesje vong. Noen hauw iech heur woa iech ‘r han wool: óp mieng zie!
Wie iech jet sjpieëder werm erin koam in de kuche hauw iech al jeraoche dat ’t sjavauwe joof. Dat vong iech zoeëwiezoeë erbermlieg vies tsäug. Iech zaat tjeën de mam dat ’t miech óngerhanks waal e bis-je sjleët woar woeëde van die sjram óp de bats, deë janse jood doadróp en dat iech doadurch jinge honger mieë hauw, wail ´t miech moelmieg woar in d´r boech. Dat dat van al dat sjwame koam, han iech evvel nit an de mam vertsald den dan häu iech ze zicher jesjoerd krèje. Wen iech wool, zaat de mam, da kuet iech óch alling de broadwoeësj èse mit inne eëpel d’rbij. Die eëpele vong iech óch nuus. Iech han miech mer ing bótram d’rbij jevroagd. Zoeë, va die ieëlend woar iech óch werm aaf. Den sjavouwe, dat woar doch jee jemus, dat woar ing krankheet. Deë oavend woeët nog e bis-je vertseld uvver van alles en nog jet. Van dat kojboj en indiaan sjpieële woar iech evvel e zoeë mui woeëde dat iech op d´r kautsj bij d´r opa i sjlof jevalle bin.