D’r Jos Reinard leëvet va 1880 bis1949. Heë sjrievet nit alling jediechter en jesjiechtens, heë sjrievet óch theatersjtukker. Heë woeët warsjainlieg jeweun Joep jeneumd. Heë is óch inne van de jrundere van d’r TV Excelsior.

E iediel an de wèsjtsieng
Iech zaan diech, doe dees de vinster tsouw.
In de auw tsiet, hauw me óch winktere, jraad wie hu tse daags. E joar woar bragkelieg en ‘t angert vroor ‘t werm dat ‘t ies kraachet en ‘t brómmemaiet, dat de sjwoar tek van de boom vele,  bezóngesj van de wieje.
Inne bragkeliejetieje winkter wirkt dan óch sjterk óp de miensje in. De winkterkrankhete vong me ónger inne hód en heesjete: ‘influenza’ of óp jód plat de ‘vrauwlentse.’ D’r Duutsje kastedokter neumet ze ‘faulenza’.
Wem de vrauwlentse jepakd hauw, mónt tieë drinke, van alles muijelieg jebruid, bis dat e sjweset wie e mullepeëd.
Ier de vrauwlentse oesbrooch, hong d’r himmel vol ónheel ‘t knies, tsenkerij en sjtuchelij, bezóngesj ónger de vrauwlu en sjturet d’r vrid, wie inne blits’tsjlaag an d’r kloare himmel.
En al ier d’r wèsjdaag, dat woar d’r daag, woa óp de króddele ‘t jäutste basjete. ‘t Broechet mar e bis’tje aasjtoeës en ‘t vuur woar in daag. Wat ziech dan zoeë sjtil eweg in oere jefluusterd woeët, kónt me jemekkelieg hure va ee jehuch bis óp ‘t angert.
Dat doeret dan bis d’r ieësjte lueter óp de bleech koam ‘t da woar bedinktsiet ‘t en ónger ‘t bónks jong me werm mit vrisje mód, jiftieje blik en doebelsjpitse tsong ziech aan de montoer, dat jing ing ziech zelver weerkank.
Went de vrauw va óngenee en die va oave óp d’rzelfde daag wèsjete, da sjpón ‘t ier de wèsj in de tsieng koam. ‘t Reënvaas van de vrauw óngenee tsejet al jauw d’r boam en zie woar nog lang nit veëdieg mit wèsje. Zie kreeg ziech sjtil e emmersje reënwasser oes ‘t vaas van de vrauw van oavenóp en mint in ziech, wail die nit vöal broechet, ze häu óch nit doa óp jezieë.
Mar ja ‘t die sjting mit heur tsieng an de vinster en loeret wie inne toeruul durch de jardienge noa alles, wat óp ‘t höfje jesjooch.
En ópins sjtoetset ze ‘t wie ze de vrauw van ónge an heur reënvaas zoog sjuppe. D’r lueter van erm aafsjtreufe ‘t de vinster ópriese en eraaf róffe woar ‘t werk van ‘ne noe.
‘Oh! Noen wees ich óch, woavan ‘t kunt, dat mie vaas ummer zoeë jauw leëg is!’
De vrauw an ‘t vaas woar jans verantreerd en va sjrek vloog ‘r d’r emmer bauw oes jen heng.
‘Doe kans diech wal dik doeë uvver dieng sjun wèsj ‘t dat jeleuf iech ‘t mit anger luuts reënwasser. Dat jeet jemeklieg.’
‘Iech han miech mar ee kling emmersje kren, die vaas is nog boadevol,’ zaat de vrauw van ónge.
‘Joa vol, iech zien ‘t, loezetieje floes!’ Ze sjtemmet de erm in zieje en jrielaachet tjeën de anger vrauw; doamit woar d’r krig aajezaad. ‘Óngersjtank diech nog ins d’raa tse joa, dan erleëfs doe jet!’
‘Iech han al vöal erleëfd mit diech, sjwatse prie, hod diech an ‘t wèsje. D’r lueter weëd diech kaod. Drekoas!’
‘Wat? Drekoas! Sjpitsboof woats te bis! Ummer klauwts te miech ‘t reënwasser!’ Heur oge bejónne al tse vunkele.
‘Doe broechs ‘t joa doch nit! Mit tswai emmersjere dees te de wèsj va drei wèche! Ónjewèsje jemus, vies knoeëzel!’
‘Wat! Doe drekemmer, brèchmiddel, sjroebloemmel, dat kummert diech doch nit! Sjpitsboof! Blief va mie reënwasser!’En ze klatsjet bij jidder woad in heng.
‘Jank! Knieskalender, sjandaal nog jet mieë vuur zoeë druupje reënwasser.’
‘Wen iech diech nit trapperet, maachets te miech ‘t vaas druug, doe vlaoskop!’
‘Jek liepsj’tje! Klafe meun!’
‘Jank, doe, kloeëstermiet; werm ‘m diech jet óp!’
‘‘t Kan diech óch ins sjleët joa. Doe has nog nit aldaag oavend.’
‘He! Dat zoos, wa! Duppelekker.’
‘Iech loof evvel nog nit mit aafzets’tjere, doe wits joa woavan!’
‘Vlitsjet! Koeësjterèser, zag dat nog ins!’
‘Jraafsjniejer!’
‘Behaitsmutsj, krauwpantsj!’
De wöad vloge wie povaisjting va oave noa ónge en woeëte weerjekaatsjd mit weewöad, die nit zint tse besjrieve…
De auw modder van de vrauw van ónge koam jraad tsóm aajank ‘t jengs’tje eróp; ze hoeët ziech dat sjoebe jet aa en sjód mit d’r kop.
‘Wat is los meëdje?’ zaat ze ópins.
‘Doa is die ziech an ‘t uvverbrèche en an ‘t ópriese vuur e emmersje reënwasser. Heur vaas is nog vol!’
‘Dat móts doe óch nit doeë,’ zaat de modder.
‘Wat! E emmersje! Ummertsouw liks te a mie vaas tse lepsje,’ hool die va oave ziech an ‘t sjantaie.
‘Doe zeës wat-s te wils, verloaje sjeëlzes,’ broezet die va ónge eróp.
‘Sjwieg noen’, berui-iejet de modder heur doater, ‘verdraat uuch. Heur wasser móts te óch nit broeche. Jidder ‘t ziengt, da kriet d’r duvel nuus. Doe wits doch, wat dat vuur ing is,’ zaat ze sjtil.
Mar die va oave hauw de oere jesjpitst.
‘Wat dat vuur ing is? Wat vuur ing? Auwe raaftsank! Doch jet jans angesj wie dieng tsoat. Fouw! Zouw beëdelspak!’
Ze sjtiepet tjeën dönne va ónge nog bij ‘t in heng klatsje de tsong eroes.
Dat hauw de auw vrauw nit verwaad.
‘Zoeë is dat nit jemind. ‘t Is noen jenóg jeweë! Zit sjtil en dut de vinster tsouw,’ mint ze jódmuedieg.
I plaatsj va zonnesjien joof ‘t reën en hajelsjlaag.
‘Don de vinster tsouw! Auw heks! Dat kunt miech nog passe! Iech vroag nit noa uuch allebei!’ Eroesforderend sjtemmet ze de erm in heur zieje.
‘Och! Dóch noen de vinster tsouw en keëk nit ezoeë!’
‘Ze kunt nit tsouw! Alle lu mósse hure, wat vuur sjpitsbove en sjelme uur zit!’
Ónheemlieg bejónne de oge van de modder tse vónkele, mar ze zaat nuus. Heur lippe beweëjete ziech, doch d’r mónk bleef sjtóm. Ze keek ins um ziech erum, da noan loeët, wie inne profieët en bejón tse jriemele en winket joa mit d’r kop.
‘Kiek mar in loeët, auw tsang!’
‘Los diech mar jónk hange da weëds te nit aod. Dóch de vinster tsouw!’
‘Ze kunt nit tsouw!’
‘Doe dees ze tsouw, ier tsing minute um zint!’
‘Dat wil iech zieë. Ze kunt nit tsouw!’
‘Ze kunt tsouw!’ Doamit jing de modder noan hoes in en vroaget an d’r äudste jong van heur doater: ‘Hindrich, d’r oavent doa. Die sjtoeëf in de aterkamer, kan die brenne?’
‘Joa, jroeësmodder. Evvel die sjwaamt erg.’
‘Dat is jraad jód, jong. E fain middel, dat hulpt. Deur zalle vier ins jauw zieë de vinster tsouw maache.’
‘Betste modder, dat bringt uur nit veëdieg. Die hilt ziech d’r janse daag d’raa.’
‘Iech beloaf diech, dat ze jauw tsouw kunt. Jank ins mit ing mangel jauw noan sjteekoel en zuk va alles, wats te mar vinge kans, dat jód brent en sjwaamt. Tsauw diech jet.’
D’r jong nit voel. Jauw woar e tseruk mit ing mangel vol koeëlsjtórkele, auw sjong en loemele.
‘Jong! Noen zalle vier sjpas erleëve. Dóch jet papier en sjtrue in d’r oavent. Noen jet sjteenoalieg dróp en dan aajesjtaoche en jesjwaamd noa. Duvel, kóm eroes!’
Ze jing ins kieke. Boese woare die tswai ziech nog an ‘t tellewelle en de hoare an ‘t kème.
‘Bis te werm doa, auw veëg?’ woeët ze va oave oes de vinster bejrusd.
‘Wie? Has te de vinster nog nit tsouw?’ Ze sjpienset al ins uvver ing zie noa d’r sjoaresjtee, woa d’r sjwaam mit dikke kwalm eroes koam jetrekke.
‘Vuur diech kunt ze jaaroes nit tsouw. Jaaroes nit. Doe has miech doch nuus tse benedaie.’
‘Dat nit. Jod bewaar miech. Mar, doe dees de vinster tsouw, ze kunt tsouw!’
De vrauw va oave woeët al jet jewaar van d’r sjwaam, deë ziech uvver ‘t daach hin jreun en jeël uvver de panne rollet langs de moer óp en noan vinster indróng. Ze vool al ins in d’r haos ónger ‘t sjoebe.
De noabere keke óch al ins noa d’r sjoaresjtee en d’r sjwaam en minte, dat ‘t brank: ‘Wat is los?  Brent ‘t? Brent ‘t?’
‘Nee! ‘t Sjwaamt en ‘t kunt ‘s nog mieë. Vier zint an ‘t reuche. Vreëm sjpek, wat vrakketieg is,’ róffet de auw modder. De vrauw va oave hool ziech al d’r sjótsel vuur d’r mónk. Heur oge lofete.
‘Zoeë weëd iech hei jetempteed; iech bin ‘t leëve nog nit mieë zicher hei bij dat krauw.’
‘Meëdje, dóch de vinster tsouw, da is ‘t jód.’
‘En ze kunt nit tsouw!’
‘Da sjnoef nog mar ins jód. Da bekieësj doe diech!’
D’r sjwaam, kwalm en reuch van de koeëlsjtórkele woeët nog ummer dikker en jleech ing zónnevinsternis. Mar de vrauw va oave joof ‘t nog nit óp. Ze bejón werm tse sjoebe. De troane lofete de bakke aaf. Ze vool inne haos, sjtróddelet jet en proetsjet.
De noabere krieënete va sjpas en róffete: ‘Hoera! hoera!’
Noe vool ze bauw um va jif. Ze laat ziech in vinster vuur dönne óch d’r dat tse zage.
‘Hóddele! Hóddelekrieëmere!’ Tse vul sjnoof ze óp. D’r sjwaam pakket ‘r, ze verdrieënet de oge en klaatsj! De vinster vloog tsouw!

Scroll to Top