U

Klietsj hei um tse hure wie de wöad klinke.

ubberhaups bw [ubberhaups’]trouwens, eigenlijk wel, helemaal. Ook: ubberhoops.

ubberhoops bw [ubberhaups’]trouwens, eigenlijk wel, helemaal. Ook: ubberhaups.

ube ww [u’be] ubet, je-uubd oefenen.

ubel bw [u’bel] kwalijk. Dat nem iech diech ubel.Dat neem ik je kwalijk.

uberasje ww ([ubera’sje] uberasjet, uberasjd verrassen.

uberasjoeng v [ubera’sjoeng] (uberasjoenge, uberasjuungs-je) verrassing.

ubervolle m[u’bervolle]  overvolle mijnwagen.

udder o [ud’der] (uddere, uddersje) uier. Wat bis doe e udder ! Wat ben jij een sufferd!

uem m (ueme, uemsje) 1 oom. Zag leve uem, dan los iech diech los. (kinderspel). 2 stenen pijpje, neus-warmertje.

uevel bn/bw [ue’vel] euvel, slecht, vies, misselijk. Heë is uevel draa. Hij is er slecht aan toe. Dat is inne uevele jeróch. Dat ruikt vies. Dat meëdsje is jaar nit uevel. Dat meisje is niet onaardig.

uevelneëme ww [ue’velneëme] noom uevel, ueveljenoame kwalijk nemen. Dat móts doe nit zage, dat kuet heë diech uevelneëme. Dat moet je niet zeggen, dat zou hij je kwalijk kunnen nemen.

ulesjpeiel m [u’lesjpeiel] uilespiegel.

ulekuusj m [u’lekuusj] (ulekuuzje, ulekuusj-je) grapjas.

ullieg o [ul’lieg] (ullieje, ulliegs-je) ui. Ullieg óp de herregke sjnieje. Uien over de haringen klein snijden. Wat bis doe e ullieg! Wat ben jij een domoor!

ulliegspief v[ul’liegspief] (ulliegspiefe, ulliegspiefje) steeltje van bieslook en andere uien­soorten.

ullieg(s)tsaos v [ul’lieg(s)tsaos] (ulliegstsaoze, ulliegstsäös-je) uiensaus.

ulmsje o [ulm’sje] (ulmsjer) stenen pijpje, neuswarmertje.

um vz om. Um jeld sjpille. Voor geld spelen. Um Joddeswil. In Gods naam. Heë hat nuus vuur um en aa. Hij heeft niets om aan te trekken. Dat is evver um. a) Maar dat is bedorven. b) Maar dat is een omweg.

umbeuje ww [um’beuje] beujet um, umjebeugd/umjeboage ombuigen.

umbinge ww [um’binge] bong um, umjebónge ombinden.

umbloaze ww [um’bloaze] bloazet um, umjebloaze omverblazen.

umbouw m [um’bouw] (umbui, umbuisje) 1 verbouwing 2 ombouw.

umbouwe ww [um’bouwe] bouwet um, umjebouwd ombouwen.  in de pijler transportmiddelen enz. verleggen. De naatsjiech bouwt um. De nachtdienst verlegt de pijler.

umbringe ww [um’bringe] braat um, umbraad 1 ombrengen, vermoorden. 2 naar de buren brengen.

umbringe ww [um’bringe] ziech, braat ziech um, ziech umjebraad misbaar maken. Bring diech nit um vuur die klingiegheet. Maak geen ophef voor die kleinigheid. Heë hat ziech vuur zieng kinger umbraad. Hij heeft zich kapot gewerkt voor zijn kinderen.

umdabbe ww [um’dabbe] dabbet um, umjedabd omwroeten. D’r hónk hat ’t blommebed umjedabd. De hond heeft het bloemperkje omgewroet.

umdat bw omdat. Ook: wail.

umdoeëww [um’doeë] dong um, umjedoa omdoen; omspitten. Don diech de sjal um. Doe je sjaal om. Dem hauwe ze d’r moelkörf umjedoa. Hem hadden ze het zwijgen opgelegd. D’r jaad umdoeë. De tuin omspitten.

umdrage ww[um’drage] droog um/draget um, umjedrage omdragen. ’t Bóch is umjedrage. Het is afgelopen.

umdrieën v [um’drieën] (umdrieëne, umdrieënsje) omweg. In de uitdrukking: Ing wölle umdrieën maache. Een onnodige omweg maken.

umdrieëne ww[um’drieëne] drieënet um, umjedrieënd omdraaien. Jidder tsents umdrieëne ier me hem oes-jieëft. Elke cent omdraaien, voor je hem uitgeeft. ’t Janse hoes umdrieëne. Het hele huis ondersteboven halen. Dat is inne umjedrieënde rok. Dat is iemand die met alle winden meedraait. Iech han de duur umjedrieënd. Ik heb de deur op slot gedaan. ’t Is jraad umjedrieënd. ’t Is precies andersom.

umduie ww [um’duie] duiet um, umjeduid omduwen. Heë duit nog auw huus-jere um. Hij is nog fit (ironisch).

umhakke ww [um’hakke] hakket um, umjehakd omhakken.

umhange ww [um’hange] hong um, umjehange omhangen; verplaatsen. D’r nuie sjutsekönnek kroog de medallieëts umjehange. De nieuwe schutterskoning kreeg de medailles omgehangen. E bild umhange. Een schilderij op een andere plaats hangen.

umhin bw [umhin’] omheen. Doa kuns te nit umhin! Daar kom je niet langs.

umhoale ww [um’hoale] hoalet um, umjehóld omhalen bij voetbal, via een omhaal de bal spelen. D’r Karl hoalet d’r bal ónwaarsjainlieg sjun um. Karel speelde de bal met een onwaarschijnlijk mooie omhaal.

umhureww [umhu’re] ziech, umhoeët ziech/umhuret ziech, ziech umhoeëd naar iets informeren. Ziech ieëtsj ins jód umhure. Eerst eens even goed naar iets informeren.

umjank m [um’jank] omgang. Die lu zint jinne umjank vuur diech. Die mensen zijn geen goed gezelschap voor jou.

umjeëjend v [um’jeëjend] (umjeëjende, umjeëjendsje) omgeving.

umjoa ww [um’joa] jong um, umjejange omgaan; omlopen, teruggaan. Mit dem mós me umjoa wie mit e rue ai. Die moet je met handschoenen aanpakken. Losse vier e sjtröas-je umjoa. Laten we een blokje omlopen. ’t Is al sjpieë, losse vier mar umjoa. Het is al laat, laat ons maar teruggaan. De milch is umjejange. De melk is zuur geworden.

umjrave ww [um’jrave] jravet um, umjejrave omspitten.

umkalle ww [um’kalle] kallet um, umjekald ompraten.

umkejele ww [um’kejele] kejelet um, umjekejeld omgooien.

umkeldere ww [um’keldere] kelderet um, umjekelderd verleggen in de kelder. De eëpel bejinne tse sjisse; iech mós ze umkeldere. De aardappels beginnen te schieten, ik moet ze in de kelder verleggen.

umkiek m [um’kiek] ook umkiekens o [um’kiekens] In de uitdrukking: An deë apperaat has te jinne umkiek, has te jee umkiekens. Naar dit apparaat heb je geen omkijken.

umkieke ww [um’kieke] keek um/kieket um, umjekèke omkijken.

umkieke ww [um’kieke] ziech, keek ziech um/kieket ziech um, ziech umjekèke uitkijken naar. Heë kiekt ziech noa ing nui vrauw um. Hij kijkt uit naar een nieuwe vrouw.

umkiepe ww[um’kiepe] kiepet um, umjekiepd omkiepen, omvallen, flauwvallen. E jleës-je brandewien umkiepe. Een glaasje brandenwijn leegdrinken. Deë is in kirch umjekiepd. Hij is in de kerk flauwgevallen.

umkiereww [um’kiere] kieret um, umjekierd omkeren.

umklafeww [um’klafe] klafet um, umjeklaafd ompraten.

umkleie ww [um’kleie] ziech, kleiet ziech um, ziech umjekleid zich omkleden.

umklinke ww [um’klinke] klinket um, umjeklinkd verzwikken. Iech bin mit d’r vós umjeklinkd. Mijn voet is omgeklinkt.

umkómmeww [um’kómme] koam um, umkómme 1 terugkomen. Heë woar umkómme; heë hauw jet verjèse. Hij was teruggekomen omdat hij wat vergeten had. 2 omkomen, zijn leven verliezen. 3 buurten. Komt dizzen oavend e sjtöndsje um. Komen jullie vanavond een uurtje buurten?

umkrais m [um’krais] omtrek.

umkrempele ww [um’krempele] krempelet um, umjekrempeld 1omslaan. De mouwe umkrempele.De mouwen omslaan. 2op zijn kop zetten. ’t Tsimmer umkrempele.De kamer op zijn kop zetten.

umkroame ww [um’kroame] kroamet um, umjekroamd anders inrichten.

umleëje ww [um’leëje] laat um, umjelaad omleggen. Inne wèg umleëje. Een weg omleggen. E bledsje umleëje. Een kaartje leggen.

umlofeww [um’lofe] lofet um/leef um, umjelofe een omweg maken, omlopen; omver lopen. Doa zint vier evvel e flink sjtuk umjelofe. Daar zijn wij toch een flink stuk omgelopen. Deë leuft de kirch nit um. Hij loopt de kerk niet plat.

umloof m [um’loof] (umleuf, umleufje) 1 omloop. 2 fijt (springend vuur). Iech han d’r umloof an de vingere. Ik heb fijt aan de vingers. Ook: fiet. 3  de galerij die de hoofdschacht met de hulpschacht verbindt.

umme bw [um’me] nietwaar?

ummer bw [um’mer] altijd, voortdurend. Dat is ummer zoeë jeweë. Dat is altijd zo geweest.

’t Hat nog ummer jód jange. Het is nog altijd goed gegaan.

ummerjreun m o [um’merjreun] maagdenpalm; klimop.

ummertsouw bw [ummertsouw’] altijd weer.

ummezeus bw [ummezeus’] voor niets, gratis. Ummezeus is d’r doeëd en deë kost ’t leëve. De dood is gratis maar die kost het leven. Ummezeus danst nog jinne beer. Voor niets danst nog geen beer. ’t Bekieke hat me ummezeus. Bekijken is gratis. Ook: ummezuns.

ummezuns bw [ummezuns’] voor niets, gratis. Ummezuns danst nog jinne beer. Voor niets danst nog geen beer. ’t Bekieke hat me ummezuns. Bekijken is gratis. Ook: ummezeus.

umnieëne ww [um’nieëne] nieënet um, umjenieënd omzomen.

umpave ww [um’pave] pavet um, umjepaafd omkwakken.

umpratsjeww [um’pratsje] pratsjet um, umjepratsjd omkwakken.

umrechene ww [um’rechene] omrekenen. Rechen miech dat ins um. Reken me dat eens om.

umreure ww [um’reure] reuret um, umjereurd omroeren.

umreze ww [um’reze] rezet um, umjereesd teruggaan, omkeren. In de uitdrukking: Wens te ’t verkierde mitbrings, kans te umreze. Als je het verkeerde meebrengt, dan kun je ermee terug!

umriese ww [um’riese] rees um/rieset um, umjerèse omvertrekken, neerhalen.

umsjikke ww [um’sjikke] sjikket um, umjesjikd terugsturen.

umsjlaag m [um’sjlaag] (umsjleëg, umsjleëgs-je) 1 omslag. Inne umsjlaag van ’t weer. Een weersomslag. 2 kaft. 3 enveloppe. 4 kompres.

umsjlaagdóch m [um’sjlaagdóch] (umsjlaagducher, umsjlaagduchs-je) omslagdoek.

umsjloa ww [um’sjloa] sjloog um, umjesjlage omslaan; omkippen. ’t Weer is umjesjlage. Het weer is omgeslagen. Sjlon de kaar mar hei um. Kiep de kar hier maar om.

umsjmiltse ww [um’sjmiltse] sjmólts um/sjmiltset um, umjesjmóltse omsmelten.

umsjpanne ww [um’sjpanne] sjpannet um, umjesjpand omspannen. Sjpan de peëd um. Span de paarden om. De jeet umsjpanne. De geit op een andere plaats laten weiden. Vier mósse umsjpanne. We moeten van tactiek veranderen.

umsjpeule ww[um’sjpeule] sjpeulet um, umjesjpeuld omspoelen. Sjpeul diech d’r mónk ins um! Je mag je mond wel spoelen!

umsjtand m [um’sjtand] (umsjteng, umsjtengs-je) ook umsjtank omstandigheid. Ónger umsjteng. Eventueel. Maach jing umsjteng. Maak geen heisa. Die vrauw is in umsjteng. Die vrouw is zwanger.

umsjtandskleedo [um’sjtandskleed] (umsjtandskleier) positiejurk.

umsjtelle ww [um’sjtelle] ziech, sjtalt ziech um, ziech umjesjtald zich aan gewijzigde omstandigheden aanpassen. Jiddere jesjefsman mós ziech i zie leëve dökser wie ins umsjtelle. Elke zakenman moet zich in zijn leven vaker aan gewijzigde omstandigheden aanpassen.

umsjtendliegbw [umsjtend’lieg] (umsjtendliejer, umsjtendliegste) omslachtig. Umsjtendlieg jet vertselle. Iets omslachtig vertellen.

umsjtieje ww [um’sjtieje] sjtiejet um, umjesjtiegd overstappen.

umsjtoeëse ww [um’sjtoeëse] sjtoeëset um, umjesjtoeëse omverstoten. Went ’t verke sjtief is, dan sjtuest ’t d’r traog um. Als het varken vet is, dan stoot het de trog om. Deë sjtuest jee um! Hij lust er graag eentje.

umsjudde ww [um’sjudde] sjód um/sjuddet um, umjesjód overgieten. D’r kaffieë umsjudde. De koffie overgieten.

umsjuppe ww [um’sjuppe] sjuppet um, umjesjupd omspitten, met een schop verplaatsen. Zank umsjuppe. Zand omschoppen.

umtoesje ww [um’toesje] toesjet um, umjetoesjd omruilen, inruilen, ruilen.

umtreëne ww [um’treëne] troan um/treënet um, umjetroane omvertrappen.

umtrek m [um’trek] (umtrekke, umtreks-je) 1 verhuizing. Iech bin vroeë dat d’r umtrek vuurbij is. Ik ben blij dat de verhuizing voorbij is. 2 omgeving.

umtrekke ww[um’trekke] trók um/trekket um, umjetrókke 1 omvertrekken. 2 verhuizen. Dreimoal umjetrókke is eemoal aafjebrankd. Drie keer verhuizen is net zo erg als een brand.

umtsógm [um’tsóg] (umtsug, umtsugs-je) verhuizing.

umvalleww [um’valle] vool um, umjevalle omvallen. Val um! Val dood!

umvank m [um’vank] (umveng, unvengs-je) omvang.

umvare ww [um’vare] voor um/varet um, umjevare omrijden; omverrijden.

umwèg m [um’wèg] (umweëg, umweëgs-je) omweg. Doe has waal d’r kutste umwèg jemaad! Je hebt wel de kortste omweg gemaakt.

umwerpeww[um’werpe] wórp um/werpet um, umjewórpe omgooien.

umwesseleww [um’wessele] wesselet um, umjewesseld omwisselen. Jeld umwessele. Geld omwisselen.

umwinge ww [um’winge] winget um, umjewingd omwaaien.

umwuleww [um’wule] wulet um, umjewuuld omwoelen. D’r hónk hat ’t janse blommebed umjewuuld. De hond heeft het hele bloemperk omgewoeld.

umzaddele ww [um’zaddele] zaddelet um, umjezaddeld omzadelen. Ook: van beroep veranderen.

umzatsm [um’zats] (umzets, umzets-je) omzet.

umzetse ww [um’zetse] zats um/zetset um, umjezatsd 1 omzetten, verplaatsen. Zets de koad ins um, zaat d’r murer an d’r hanklenger. Zet het touw eens om, zei de metselaar tegen de knecht. 2 geld wisselen. 3 omzet maken.

umzetse ww [um’zetse] ziech, zats ziech um/zetset ziech um, ziech umjezatse bijschuiven. Zetst uuch um, da kanne vier èse. Als jullie bijschuiven, kunnen we eten.

umzeume ww[um’zeume] zeumet um, umjezeumd zomen, omzomen.

umzichtieg bw [umzich’tieg] omzichtig.

umzieëww[um’zieë] ziech, zoog ziech um, ziech umjezieërondkijken, uitkijken. Iech mós miech ins umzieë noainne nuie jraasmasjieng. Ik moet eens naar een nieuwe grasmaaier uitkijken.D’r daag is um ier me ziech umjezieë hat. De dag is om voor je het in de gaten hebt.

unentweëje bw [u’nentweëje] in uw belang. Ook urentweëje.

unentwil(le) bw [u’nentwil(le)] ter wille van u. Ook urentwille.

unerzieds bw [u’nerzieds] van uw kant. Ook urerzieds.

unger m [un’ger] middagdutje.

ungere ww [un’gere] ungeret, je-ungerd een middagdutje doen.

ungesjteo [un’gesjte] onderste. Heë zetst alles ’t ungesjte boave. Hij zet alles het onderste boven.

une m bez vnw jullie, uw. Une man.Uw man. Ook: uung, ure, uur.

ure m bvnw  jullie, uw. Ure man.Uw man. Ook: uung, une, uur.

urentweëje bw [u’rentweëje] in uw belang. Ook unentweëje.

urentwil(le) bw [u’rentwil(le] ter wille van u. Ook unentwille.

urerzieds bw [u’rerzieds] van uw kant. Ook unerzieds.

urje bw [ur’je] ook urjens bw [ur’jens] urjets bw [ur’jets] ergens. Dat mós hei urjens ligke. Dat moet hier ergens liggen. Ook: urjens, urjets.

urjele ww [ur’jele] urjelet, je-urjeldorgelen,slecht spelen (muziek). Die urjele ziech jet bijee. Die maken toch een stukje slechte muziek!

urjens bw [ur’jens] ergens. Dat mós hei urjens ligke. Dat moet hier ergens liggen. Ook: urje, urjets.

urjets bw [ur’jets] ergens. Dat mós hei urjets ligke. Dat moet hier ergens liggen. Ook: urje, urjens.

usere ww [u’sere] ziech, useret ziech, ziech je-userd zich uiten, zich uitspreken.

userlieg bw [u’serlieg] uiterlijk. Userlieg merks te nuus a hem. Uiterlijk merk je niets aan hem.

userste o [u’serste] uiterste. Van ee userste in ’t angert valle. Van het ene uiterste in het andere vallen.

uu bez vnw uw. jullie, uw. Uu kink kan doa nuus vuur. Jullie/uw kind kan er niks aan doen. Ook: uung, une, ure, uur.

uuchpers vnwu, jullie. Iech kom uuch jet bringe. Ik kom jullie iets brengen. Ook: uur.

uul m (ule, uulsje) uil. Heë zitst doa wie inne uul tusje inne troep kroats. Hij voelt zich in dat gezelschap allesbehalve op zijn gemak. D’r inne ziene uul is d’r angere zieng natejaal. Over smaak valt niet te twisten. Jees doe mit d’r uul bejrave, da kans te d’r buul drage. Wordt gezegd wanneer men een ander het gelag wil laten betalen. Heë is zoeë sjeël wie inne uul. Hij is zo scheel als een uil. Sjtomme uul! Ezel. Dat woar in ’t joar wie d’r uul nog preëdiejet. Reactie als iets verteld wordt, dat lang geleden zou zijn gebeurd.

uung v  bez vnw jullie, uw. Uung vrauw.Uw vrouw. Uung kinger.Jullie/uw kinderen. Ook: une, uu, ure, uur.

uurpers vnwu, jullie. Uur komt wie jeróffe.Jullie komen als geroepen. Iech kom uuch jet bringe. Ik kom jullie iets brengen. Ook: uuch.

uvver vz [uv’ver] over, voorbij; stuk. Heë vool uvver zieng eje bee. Hij viel over zijn eigen benen. Wie ze dat hoeët, kroog ze jet uvver ziech. Toen ze dat hoorde, was ze van slag. De pieng is uvver. De pijn is over. De koad is uvver en d’r voeëjel is fleute. Het touw is stuk en de vlieger ging ervan door.

uvveral bw [uvveral’] overal.

uvverbee o [uv’verbee] (uvverbee, uvverbenke) bovenbeen, uitwas op de hand of voet.

uvverbeie ww [uv’verbeie] uvverbeiet, uvverbeidoverbieden, hoger bieden.

uvverbiese ww [uv’verbiese] bees uvver/bieset uvver, uvverjebèse doorbijten. Heë biest inne tsents uvver. Hij is erg zuinig.

uvverblieve ww [uv’verblieve] bleef/bloof uvver, uvverblève overblijven.

uvverbrèche ww[uv’verbreche] brooch uvver/brèchet uvver, uvverjebraoche doorbreken.

uvverbringe ww [uv’verbringe] braat uvver, uvverbraad overbrengen. Me mós nuus uvverbringe wat in ’t eje hoes passeert. Privé-zaken moet je privé houden.

uvverdaag sl bw [uvverdaag’] ook uvverdaags st bw [uvverdaags’] overdag.

uvverdekke v [uv’verdekke] (uvverdekkens/uvverdekkets, uvverdeks-je) bedsprei.

uvverdekke ww [uv’verdekke] uvverdekket, uvverdekd bedekken, overdekken.

uvverdoeëww [uv’verdoeë] ook uvverdon ww [uv’verdon] dong uvver, uvverjedoa overdoen, opnieuw doen.

uvverdrage ww [uv’verdrage] droog uvver/draget uvver, uvverjedrage overdragen. Heë hauw zie jesjef uvverjedrage an d’r zoon.Hij had zijn zaak overgedragen aan zijn zoon. ’t Kink woar uvverdrage. Het kind was over tijd. Ing uvverdrage kauw. Een verwaarloosde kou.

uvverdrieveww [uv’verdrieve] dreef uvver/drievet uvver, uvverjedrève overdrijven. ’t Jewieter is uvverjedrève. Het onweer is overgedreven.

uvverdrieve ww [uvverdrie’ve] uvverdreef/uvverdrievet, uvverdrève overdrijven. Dat is sjterk uvverdrève. Dat is sterk overdreven.

uvverdrós m [uv’verdrós] afkeer. Daag vuur daag ’t zelfde werk bis tsem uvverdrós. Dag in dag uit hetzelfde werk tot vervelens toe.

uvvereebw [uvveree’] over elkaar. Mit de bee uvveree zitse. Met de benen over elkaar zitten.

uvvereekómme ww[uvveree’kómme] koam uvveree, uvvereekómme overeenkomen. Wat zut uur uvvereekómme? Wat zijn jullie overeengekomen?

uvvereeligke ww [uvveree’ligke] loog uvveree, uvvereejeleëje overhoop liggen, ruzie maken. Deë likt mit Jod en alleman uvveree. Hij ligt met Jan en alleman overhoop.

uvverelderemv [uv’vereldere] overgrootouders.

uvverendbw [uvverend’] overeind.

uvver-en(t) uvver bw [uv’ver-en(t)-uvver] rijkelijk, royaal. Dis joar krient vier uvver en(t) uvver boeëne. Dit jaar krijgen we rijkelijk bonen. ’t Jeet doa uvver en(t) uvver. Het gaat daar royaal aan toe.

uvverhan ww [uv’verhan] hauw uvver, uvverjehad resteren, overhebben.

uvverhaode ww [uv’verhaode] ook uvverhauwe ww [uv’verhauwe] hool uvver, uvverjehaode/uvverjehauweoverhouden.

uvverhemme o [uv’verhemme] (uvverhemmens, uvverhemsje) ook uvverhemd o [uv’verhemd] overhemd.

uvverhoaleww [uvverhoa’le] uvverhoalet, uvverhold inhalen.

uvverhoofbw[uvverhoof’] omver. Inne uvverhoof lofe. Iemand omver lopen.

uvverhure ww [uvverhu’re] uvverhoeët, uvverhoeëd niet horen, niet willen horen, overhoren.

uvverjank m [uv’verjank] (uvverjeng, uvverjengsje) 1 overgang. 2  storing in een kolenlaag.

uvverjanks-joare mv [uv’verjanks-joare] overgangsleeftijd.

uvverjardieng v [uv’verjardieng] (uvverjardiene/uvverjardienge, uvverjardiengs-je)

overgordijn.

uvverjeëve ww[uv’verjeëve] joof uvver, uvverjejeëve overgeven.

uvverjeëveww [uvverjeë’ve] ziech, uvverjoof ziech, ziech uvverjoave braken. Iech han miech uvverjoave. Ik heb gebraakt. Ook: ziech brèche, jöbbele.

uvverjesjnapd bn/bw [uv’verjesjnapd] getikt.

uvverjewieëto [uv’verjewieët] (uvverjewieëter, uvverjewieëtsje) overgewicht. Doe kroog iech ’t uvverjewieët. Toen verloor ik mijn evenwicht.

uvverjoa ww [uv’verjoa] jong uvver, uvverjejange overgaan. De koppieng is jodsejedank uvverjejange. De hoofdpijn is goddank overgegaan.

uvverjöarieg bw/bn [uv’verjöarieg] overjarig.

uvverjroeësmodder v[uv’verjroeësmodder] (uvverjroeësmoddere, uvverjroeësmöddersje) overgrootmoeder.

uvverjroeësvadder m [uv’verjroeësvadder] (uvverjroeësvaddere, uvverjroeësveddersje) overgrootvader.

uvverkaoche ww [uv’verkaoche] kaochet uvver, uvverjekaochd overkoken.

uvverkiek m [uv’verkiek] overzicht. In de uitdrukking: Doe has d’r uvverkiek óp de oge. Wordt gezegd als iemand iets wat voor het grijpen ligt, niet ziet.

uvverkoeët joaww [uvverkoeët’joa] jong uvverkoeët, uvverkoeët jejange verzwikken (van een paardenbeen).

uvverkómme ww[uvverkóm’me] uvverkoam, uvverkómme overkomen.

uvverkót bw binnenkort.

uvverkruuts bw [uvverkruuts’] kruiselings.

uvverlaneww [uvverla’ne] uvverlanet, uvverlane overladen. Ziech d’r maag uvverlane. Te veel eten.

uvverlas v [uv’verlaas] overlast.

uvverleëje ww[uvverleë’je] uvverlaat, uvverlaad overleggen. Ieëtsj jemaad en dan uvverlaad hat ummer jesjaad. Je moet eerst overleggen voordat je iets gaat doen. Ook: uvverlegke.

uvverleëve ww [uvverleë’ve] uvverleëvet, uvverleëfd overleven. D’r opa is tsieë, deë uvverleëft ós allemoal. Opa is een taaie, die overleeft ons allemaal. Dat hat ziech uvverleëfd. Dat is uit de tijd.

uvverleëze ww [uv’verleëze] uvverloos, uvverjeleëze overlezen.

uvverleëze ww[uvverleë’ze] uvverloos, uvverleëze belezen. E krank kink uvverleëze losse. Een ziek kind laten belezen/Voor een ziek kind laten bidden.

uvverlèg o [uvverlèg’] overleg. Ook: uvverlek.

uvverlegke ww[uvverleg’ke] uvverlaat, uvverlaad overleggen. Ook: uvverleëje.

uvverlek o [uvverlek’] overleg. Ook: uvverlèg.

uvverlief o [uv’verlief] (uvverliever, uvverliefje) bovenlijf.

uvverlip v [uv’verlip] (uvverlipsje) bovenlip.

uvverlit o [uv’verlit] (uvverlidder, uvverlitsje) bovenlicht.

uvverlofeww [uv’verlofe] leef uvver/lofet uvver, uvverjelofeoverlopen. D’r emmer leuft uvver.De emmer loopt over. De jal leuftmiech uvver. De gal loopt mij over.

uvverloof m [uv’verloof] (uvverleuf, uvverleufje) overloop. D’r uvverloof van d’r kandel is kapot. De overloop van de dakgoot is defect. Bij de oom óp d’r uvverloof sjtong ing Modderjoades óp e kredens-je.Bij oma op de overloop stond een Mariabeeld op een kleine salonkast.

uvverlosse ww [uv’verlosse] loos uvver/losset uvver, uvverjelosseoverlaten. Dat los iech an diech uvver.Dat laat ik aan jou over.

uvverlosse ww [uvverlos’se] uvverloos/uvverlosset, uvverlossenalaten. De oer uvverlos iech diech.De klok laat ik jou na.

uvvermieësiegbw [uvvermieë’sieg] overmatig. Uvvermieësieg vöal drinke. Overmatig veel drinken.

uvvermódm [uv’vermód] overmoed. Uvvermód deet zelde jód. Overmoed is zelden goed.

uvvermörje bw [uv’vermörje] overmorgen.

uvverneëme ww [uv’verneëme] noom uvver, uvverjenoame overnemen. Deë sjaa zal heë uvverneëme mósse. Die schade zal hij moeten overnemen.

uvverneëmeww [uvverneë’me] ziech, uvvernoom ziech, ziech uvvernoame zich te hard inspannen, te veel hooi op zijn vork nemen.

uvverrasje ww[ uvverra’sje] uvverrasjet, uvverrasjd verrassen.

uvverrok m [uv’verrok] (uvverrök, uvverröks-je) overjas.

uvveruks bw [uvverruks’] achterover. Uvveruks van de trap valle. Achterover van de trap vallen.

uvversjloaww [uv’versjloa] sjloog uvver, uvverjesjlage overslaan. Ze hant miech uvverjesjlage. Ze hebben mij overgeslagen. De sjtim sjloog hem uvver va woed. De stem sloeg hem over van woede.

uvversjloa ww[uvversjloa’] ziech, uvversjloog ziech, ziech uvversjlage over de kop slaan. D’r auto vloogvan d’r wèg en uvversjloog ziech e paar moal. De auto vloog van de weg en ging een paar keer over de kop.

uvversjoes m [uv’versjoes] (uvversjuus, uvversjuus-je) overschot.

uvversjong m [uv’versjong] (uvversjong, uvversjönke) overschoen.

uvversjrieve ww[uv’versjrieve] sjreef uvver/sjrievet uvver, uvverjesjrève overschrijven.

uvversjtèche ww [uv’versjteche] sjtooch uvver/sjtèchet uvver, uvverjesjtaoche oversteken.

uvversjtoa ww [uv’versjtoa] sjtong uvver, uvverjesjtange 1 vooruitsteken. ’t Daach sjtong uvver. Het dak stak vooruit. 2 overleven.  Heë hat ’t uvversjtange. a) hij heeft het overleefd; b) hij is uit zijn lijden.

uvversjtond v [uv’versjtond] (uvversjtonde, uvversjtöndsje) overuur.

uvversjtreufeww [uv’versjtreufe] sjtreufet uvver, uvverjesjtreufd over het hoofd aantrekken. Ziech e kleed uvversjtreufe. Zich een jurk over het hoofd aantrekken.

uvversjudde ww [uv’versjudde] sjód uvver, uvverjesjód overgieten, morsen.

uvversjume ww [uv’versjume] sjumet uvver, uvversjuumd overschuimen.

uvvertreëne ww[uv’vertreëne] troan uvver, uvverjetroane 1doormidden trappen. Heë troan d’r kuul uvver. Hij trapte de stok doormidden. 2over trappen. D’r tsentervuur troan d’r bal uvver de jool.De middenvoor trapte de bal over de goal.

uvvertreëne ww[uvvertreë’ne] uvvertroan, uvvertroane overtreden. Heë uvvertreënt de wet.Hij overtreedt de wet.

uvvertrek m [uv’vertrek] (uvvertrekke, uvvertreks-je) overtrek, sloop.

uvvertrekke ww [uv’vertrekke] trók uvver, uvverjetrókke overtrekken; stuktrekken. De koad uvvertrekke. Het touw stuktrekken. ’t Jewieter trók uvver. Het onweer trok over.

uvvertrekke ww [uvvertrek’ke] uvvertrók, uvvertrókke 1 overtrekken. D’r zessel mós nuits uvvertrókke weëde. De stoel moet opnieuw overtrokken worden. 2 verschonen. De mam uvvertrók de bedder ummer ’t mondiegs. Mijn moeder verschoonde de bedden altijd op maandag.

uvvertroeve ww [uv’vertroeve] troevet uvver, uvverjetroefd overtroeven (bij het kaarten).

uvvertsóg m[uv’vertsóg] (uvvertsug, uvvertsugs-je) overtrek, sloop.

uvvertsujeww [uvvertsu’je] uvvertsujet, uvvertsuugd overtuigen.

uvverval m [uv’verval] (uvvervel, uvvervelsje) overval.

uvvervalle ww [uvverval’le] uvvervool, uvvervalle overvallen. De bókriejer uvvervole ’t lifste aafjeleëje boerehöf. De bokkenrijders overvielen het liefst afgelegen boerenhoeves.

uvvervare ww [uvverva’re] uvvervoor/uvvervaret, uvvervare overrijden.

uvverweëgsbw [uvverweëgs’] overweg.

uvverwèg m [uv’verwèg] (uvverweëg, uvverweëgs-je) spoorwegovergang.

uvverwerk o [uv’verwerk] overwerk.

uvverwerpe ww [uv’verwerpe] wórp uvver, uvverjewórpe omslaan. Werp diech d’r manktel/dóch uvver. Sla je mantel/doek om.

uvverwirke ww [uv’verwirke] wirket uvver, uvverjewirkd overwerken.

uvverzeëje ww[uv’verzeëje] zeëjet uvver, uvverjezeëgd overzagen.

uvverzicho [uv’verzich] overzicht.

uvverzieë ww [uvverzieë’] uvverzoog, uvverzieë 1 over het hoofd zien. 2 overzien.